In je eentje op de maan staan is ook maar zo alleen

Ik stel me voor dat het een vreemd gevoel is om vanaf de maan naar de aarde te kijken. Het idee dat je opeens buiten het geheel staat waarvan je zo gemakkelijk geneigd bent te denken dat het ‘alles is wat er is’, en dat je daar van een afstandje naar kijkt. Dat perspectief, het lijkt mij een geweldige sensatie.

Maar dat zeg ik natuurlijk als leek. Ik ben nooit op de maan geweest, en eigenlijk gaat het mijn voorstellingsvermogen ook te boven. Ik moet naar de bioscoop gaan om dingen te kunnen zien die mijn voorstellingsvermogen te boven gaan. En dan sta ik daar in de rij voor de bar, en dan zie ik lijdzaam toe hoe een oudere man voordringt en voor mijn neus de laatste plak citroencake bestelt. En dan haat ik die man vurig. Ik wilde die cake. Dat is míjn perspectief.

In Neil Armstrongs leven staat álles in perspectief

Ik ging naar First Man, de nieuwe film van Damien Chazelle (LaLaLand), over astronaut Neil Armstrong. In zijn leven staat álles in perspectief. Bij alles wat je hem op aarde ziet doen weet je dat hij later als eerste mens op de maan zal staan. Maar op een of andere manier vond ik het helemaal niet hoopvol om naar te kijken. Toen de kraters van het maanoppervlak eenmaal in zicht kwamen door het raampje van de Apollo 11 voelde het niet meer als een louterend perspectief, maar iets waar ik heel verdrietig van werd.

Misschien kwam dat omdat First Man een verdrietige film is. De Neil Armstrong van Chazelle, belichaamd door Ryan Gosling, is geen clichématige nationale held met altijd het juiste antwoord, maar een tragisch personage dat getekend is door zijn vroeg gestorven dochtertje, zijn NASA-collega’s die overleden tijdens eerdere mislukte vluchten, en door zijn onvermogen om over dat soort ervaringen te praten. Of misschien was ik zelf gewoon verdrietig en bekeek ik de film daarom op die manier. Als een loser, voor altijd vast op aarde, gefrustreerd over een misgelopen stuk cake.

Misschien wordt je verdriet juist groter als je in een raket door die enorme leegte zweeft

Maar het kan natuurlijk ook dat het sowieso niet louterend is om de aarde vanaf een afstandje te bekijken, dat dat alleen in mijn voorstellingsvermogen zo werkt. Misschien wordt je verdriet juist groter als je in een raket door die enorme leegte zweeft, en misschien voel je je pas echt alleen wanneer je eindelijk op de maan staat, kijkt naar waar je vandaan gekomen bent, en beseft dat er daar niemand is die zal begrijpen hoe het was.

Ik dacht aan wat iemand me zei vlak voordat ik naar de film ging. Misschien zag hij al dat ik verdrietig was, of zei hij het zomaar, maar hij zei: jij weet niet hoe gelukkig jij bent, dat je op woensdagmiddag lekker naar de film kan gaan, zonder enig gevoel van schuld. En ik denk dat hij gelijk heeft. Ik heb geen idee hoe gelukkig ik ben. Ik kan het me simpelweg niet voorstellen.