Afgelopen week schrok ik wakker uit een nachtmerrie. Hoewel ik me mijn dromen meestal niet kan herinneren, staat de nachtmerrie me nog helder voor de geest.
Op een fietspad reed ik twee jongens op scooters tegemoet. Eerder in de droom moest ik hen iets hebben aangedaan, want ik wist zeker dat ze het niet goed met me voor hadden. Toen we eenmaal tegenover elkaar tot stilstand waren gekomen, wilde ik om hulp roepen. Maar als ik iets heb onthouden van mijn spaarzame nachtmerries, is dat het me zelden lukt om geluid uit mijn keel te krijgen. Ik herinnerde me dat ook in de nachtmerrie zelf, waardoor ik extra hard mijn best deed. Op het moment dat er geluid uit mijn mond kwam, schrok ik wakker van mezelf. De jongens op de brommer waren onmiddellijk verdwenen, maar het dreigende gevoel bleef nog even hangen.
Een bioscoop uitstappen is soms net als wakker schrikken. De beelden vervagen snel, maar het gevoel blijft hangen
Dit zou ik allemaal niet hebben opgeschreven als ik afgelopen week niet Les fantômes d’Ismaël had gezien*.* Een film van Arnaud Desplechin waarin meerdere personages, maar vooral regisseur Ismaël, worstelen met nachtmerries. Hoe langer die nachtmerries Ismaël ervan weerhouden om te slapen, hoe onwerkelijker en beangstigender zijn wereld wordt als hij wakker is. Zo komt zijn vermiste en inmiddels doodverklaarde vrouw na 21 jaar weer zijn huis binnenlopen alsof er niets is gebeurd, of nou ja, ze vraagt of het hem opvalt dat ze een ander kapsel heeft. Vanaf dat moment wordt het alleen nog maar raarder.
De film geeft geen uitsluitsel. Ismaël draait ondertussen door en zoekt zijn toevlucht bij een arts. Ismaël vraagt de arts of hij het dromende deel van de hersenen kan verwijderen. De arts weigert dat uit een soort medisch eergevoel (denk je dan nog), maar niet veel later is het diezelfde arts die Ismaël een verdovend spuitje toedient, als de doorgedraaide regisseur door omstandigheden al maanden niet op zijn eigen set verschenen is. In zijn achterbak brengt de arts Ismaël terug naar de productieleider om zijn film af te maken. De hoofdpersoon van zijn film worstelt trouwens ook met nachtmerries. Een verklaring voor de steeds vreemdere gebeurtenissen in de wereld van Ismaël is dat hij het onderscheid tussen droom en werkelijkheid niet meer kan maken en dat de gebeurtenissen waanbeelden zijn. Een andere verklaring is dat het geen waanbeelden zijn, maar dat de werkelijkheid zelf zo beangstigend is.
Een bioscoop uitstappen is soms net als wakker schrikken. De beelden van de film vervagen snel, maar het gevoel blijft hangen. Een nacht na de film schrik ik wakker van een harde knal. Een pistoolschot, denk ik onmiddellijk. Ergens heb ik gelezen dat je dat geluid meteen herkent, ook al heb je het nooit gehoord. Die nacht ben ik te bang om een kijkje te nemen. De volgende ochtend is de straat leeg.
