Regisseur Bert Scholiers over Charlie en Hannah gaan uit: ‘Ik vind mannen oninteressant, dus ik schrijf altijd over vrouwen’

Het Vlaamse Charlie en Hannah gaan uit is er eentje uit de categorie kletskouskomedie. Beste vriendinnen Charlie en Hannah raken op hun door speciaalbier en magische snoepjes vertroebelde vrijdagavond namelijk niet uitgepraat over hun exen, horrordates en toekomstplannen. Zelfs de borsten van Hannah houden van een babbeltje. Want zo’n film is het óók: pratende borsten, een vliegende ananas, een reis op de rug van een ijsbeer naar het einde van het heelal - niets is te gek in het regiedebuut van de Vlaamse schrijver-regisseur Bert Scholiers.

De titel ís het plot (Charlie en Hannah ouwehoeren in de stad - eerst met elkaar, later met anderen had ook gekund) en daaromheen knalt de film uit elkaar van de wildste ideeën. Het ene moment wandelen de jonge vrouwen in een ode aan Woody Allen en Noah Baumbach, het volgende beginnen flatgebouwen te spreken, staat Catharina de Grote in de tuin en loopt Hannah een set op die doet denken aan de knutselfilms van Michel Gondry.

‘De eerste versie van het script was veel serieuzer, Richard Linklater-achtig. Later kwam ik op het idee om er magische elementen in te stoppen’, vertelt Scholiers op het terras van filmtheater Kriterion. ‘Als je alle rare scènes wegdenkt, dan houd je alleen de dialogen over.’

Wanneer kwamen de pratende borsten om de hoek kijken?
‘Ik vond alleen de gesprekken niet genoeg, omdat ik het gevoel had dat dat al eens gedaan was. Dus heb ik geprobeerd er iets ongewoons te injecteren. Daarnaast gaat de film over de eindeloze verwachtingen en het potentieel van die avonden die ergens beginnen op een feestje of in de kroeg. De fantastische scènes drukken uit waar Charlie en Hannah onbewust op hopen.’

Het is niet Henk en Kees, maar Charlie en Hannah. Waarom heb je als man een film geschreven over twee vrouwen?
‘Ik vind mannen oninteressant, dus ik schrijf altijd over vrouwen.’

Zijn vrouwen interessanter?
‘Dat is een fundamenteel gegeven in ons bestaan. Vrouwen zijn geestelijk creatiever, contradictorisch, opener naar de dingen toe, minder saai en ze zijn gelaagder. Misschien komt het omdat ik een heteroman ben en meer geïnteresseerd ben in het andere geslacht. Charlie en Hannah uiten vooral meningen van mij, maar ik heb tegelijkertijd goed geluisterd naar de vriendinnen met wie ik in het café zit. Daphne Wellens (die de rol van Hannah speelt, red.) was al twee jaar voor de opnames begonnen betrokken bij de ontwikkeling van het scenario. En er zitten allemaal anekdotes in de film die min of meer gebaseerd zijn op echte dingen, of uitspraken.’

Op een gegeven moment wordt er lachend een anekdote verteld over een avond waarop Hannah stomdronken met een man mee naar huis gaat en wakker wordt in zijn bed terwijl hij haar aanrandt. Heeft die scène het afgelopen jaar een andere lading gekregen?
‘Niet voor mij, maar sommige kijkers reageren er wel wat heftiger op. Het hele #metoo heeft niet zo’n effect gehad in België. We hebben zoiets van: jullie in Amerika overdrijven het allemaal. Het is een anekdote die ik opgevangen heb, iets wat echt gebeurd is. Zo’n verhaal op die manier vertellen, zo gaat dat in het café. Dus voor mij klopt het. Het is ook tragisch bedoeld.’

Charlie en Hannah gaat ook over de tragiek van een feestavond. Het moest niet te sentimenteel worden

Achter de vliegende ananassen en magische snoepjes gaat iets serieus schuil.
‘Ik heb het zo eerlijk mogelijk willen doen, dus Charlie en Hannah gaat óók over de tragiek van zo’n feestavond. Niet alleen willen slapen, de fouten die je maakt en de lessen die je leert. Het moest niet te sentimenteel worden. Ik vond Call Me by Your Name bijvoorbeeld een mooie film, maar op het einde, die preek van die vader, dat vond ik echt verschrikkelijk. Het lag er zo bovenop, zo feelgood. Ik dacht: Jezus, hier geloof ik niks van. In Charlie en Hannah gaat het om de balans tussen de goede hoop aan het begin van de avond en steeds dezelfde dronken bedoeningen, de verkeerde beslissingen en de ontnuchtering aan het einde van de nacht.’

Is dat iets typisch Vlaams?
‘De hoeveelheid alcohol die wordt gedronken is dat misschien wel, maar qua inhoud heb ik me meer laten inspireren door Amerikaanse films. Frances Ha bijvoorbeeld, dat personage is zo mooi en ze kan tof spreken.’

Als je naar een film kijkt, zit je dan met een opschrijfboekje klaar om goede ideeën te noteren?
‘Dingen die ik zie sla ik onbewust wel of niet op. Céline et Julie vont en bateau van Jacques Rivette bijvoorbeeld gaat eerst over twee vrouwen die achter elkaar aanlopen in de straten van Parijs. Halverwege belanden ze in een soort Henry James-achtige roman. Toen ik dat zag, dacht ik: wow, zo kan het dus ook.’

En wat heb je geleerd van je Amerikaanse voorbeelden?
‘Wat Noah Baumbach (de regisseur van Frances Ha, red.) goed kan is dingen toevoegen aan conversaties die niks met elkaar te maken hebben. Dus dat de personages niet naar elkaar luisteren en langs elkaar en door elkaar heen blijven praten.

Er stond een fantastisch artikel in de New York Times van Greta Gerwig over de 42 takes die ze nodig had voor één scène in Frances Ha. Bij elke take heeft ze opgeschreven wat ze dacht en deed. Wij hebben soms ook tientallen takes gedraaid, want je bent altijd aan het zoeken. Bij Evelien (die de rol van Charlie speelt, red.) was het twee takes en dan stond het erop, maar Daphne kon iedere keer iets totaal anders doen.’