De avonturen van Prins Achmed

Lang is de lijst van vrouwelijke filmmakers die onopgemerkt zijn gebleven door het grote publiek. Een van hen is Lotte Reiniger; de Duitse animatiefilmer geldt als een van de getalenteerdste pioniers in het vak. Met Die Abenteuer des Prinzen Achmed, een verfilming van het sprookje van Duizend-en-één-nacht, maakte ze een van de eerste lange animatiefilms.

Hoe het kan weten we niet, maar feit is dat prins Achmed, gezeten op een vurig toverpaard, op het eiland Wak Wak belandt. Waar hij prompt verliefd wordt op de mooie fee Pari Banu. Waar een ander personage uit Duizend-en-één nacht, de boze tovenaar Abanazar, even prompt een stokje voorsteekt.

Van dit feeërieke gegeven maakte Lotte Reininger (1899 - 1981) een toverachtige animatiefilm, haar eerste lange productie na een reeks eerdere korte animaties. Reininger gebruikte hiervoor de sierlijke ‘silhouettentechniek’: van karton en dunne bladen van lood knipte ze figuren uit die doen denken aan wajangpoppen.

Die Abenteuer des Prinzen Achmed geldt officieus als de eerste lange trucagefilm uit de filmgeschiedenis. Daarvoor al had Reininger opzien gebaard in de avant-gardekringen van de jaren tien en twintig; onder anderen Max Reinhardt, Hans Richter en Jean Renoir bewonderden haar werk.

Na de oorlog maakte Reininger, met haar man Carl Koch (hij deed de camera), tientallen korte animatiefilms, onder meer voor de BBC en de Amerikaanse televisie, meestal adaptaties van de sprookjes van Grimm en Andersen. Van de zestig films Reiniger maakte zijn er rond de veertig bewaard gebleven.