Onder de loep: Almanya en Salsa Tel Aviv

Door Luuk Imhann en Anne Lynn Cleuren

Almanya: universeel sprookje

Maar weinig mensen hadden eerder gehoord van de film die in ons buurland een hit is geworden: Almanya van de gezusters Samdereli. Het verhaal over de eerste generatie Turkse gastarbeiders in Duitsland is toegankelijk geschreven en door de kleurrijke regie van Yasemin Samdereli zal de film menigeen aanspreken. Dat zit 'm voornamelijk in de vertelvorm die Yasemin en Nesrin Samdereli in het scenario toepassen. Een kleindochter van Hüseyin Yilmaz – gastarbeider nummer 1.000.001 – vertelt een andere kleinzoon het verhaal over hoe haar opa en oma elkaar ontmoetten en met de hele familie naar Duitsland kwamen. Dit staat parallel aan de reis die de hele familie maakt naar Turkije – terwijl het verhaal wordt verteld – om daar een huis op te knappen dat Hüseyin Yilmaz heeft gekocht.

Door de sprongen heen en weer in de geschiedenis leren we de vele personages uit de familie Yilmaz kennen wanneer ze oud en jong zijn; een slimme manier van de gezusters Samdereli om sympathie voor de karakters te kweken. Ook het wisselende gebruik van Duits, Turks, en een fantasiespraak die gebruikt wordt wanneer de personages in taalproblemen komen, zijn goede vondsten.

Het gevaar dat in zo'n film kan zitten – en wat vele potentiële investeerders terug deed treden – is dat het te Turks of te Duits kan zijn. Door het intelligente script vol humor en de sterke kleuren is de film echter haast een sprookje, en daardoor universeel. Maar liefst vijftig versies had het scenario van Almanya nodig, vertelde Yasemin Samdereli na afloop van een vertoning in Rialto, voordat er akkoord werd gegaan door de investeerders en de film na zeven jaar eindelijk gemaakt kon worden. Het verhaal van de gastarbeiders in Duitsland vonden de gezusters Samdereli belangrijk; het was de vele moeite waard geweest.

De raakvlakken die het verhaal toont met hun eigen familie zijn niet accidenteel, zo wordt in bij vlagen zichtbaar moeilijk Engels door de schrijfsters tijdens de Q&A verteld. Sommige personages zijn erop gebaseerd, maar ze hebben vele zaken uitvergroot – niet pure realiteit dus, benadrukken ze. Door de familie niet te vertellen dat er over ze geschreven werd, hielden ze commentaar buiten de deur, al was iedereen achteraf tevreden met de film. Ook het publiek in Rialto; de mogelijkheid tot vragen werd door bezoekers vooral aangegrepen om dank voor de film uit te spreken.

Als er dan een minpunt aan Almanya genoemd mag worden, dan is het dat de film bij vlagen te lichtvoetig wordt, en zo wel heel makkelijk voorbij gaat aan de zwaardere onderwerpen die ook aangesneden worden. Het lijkt vooral een bewuste keuze te zijn geweest, daar de makers de film niet te dramatisch wilden maken. Zo is hij meer een combinatie: oud en jong, Turks en Duits, droom en werkelijkheid en Oosters en Westers. Maar de gezusters Samdereli hebben er geen dualiteit van weten te maken. Zo balanceert de film niet op een dun touw, maar zweeft het verhaal kalm en prettig naar het einde toe. (LI)

Salsa Tel Aviv: hartverwarmend voorspelbaar

De Argentijnse film- en televisiemaker Jorge Weller emigreerde na studies in Buenos Aires en Tel Aviv definitief naar Israel. Die achtergrond is duidelijk terug te zien zijn speelfilmdebuut Salsa Tel Aviv, waarbij de samenkomst van twee verschillende werelden een belangrijk onderdeel is van het plot. Weller maakte eerder televisieshows, series en de documentaire Mi telenovela personal. Vooral die achtergrond in televisie blijft niet onopgemerkt in Salsa Tel Aviv, een film waar de kijker bij wijze van spreken op elk willekeurig moment naartoe kan zappen en vrij snel doorheeft wat er speelt en hoe het zal aflopen.

Salsa Tel Aviv gaat over de uit Mexico afkomstige salsadanseres Vicky, die naar Israël vertrekt om geld te verdienen voor haar zoontje en zich te herenigen met haar ex-man. Aan Vicky's (vlieg)angst en onhandigheid is te zien dat ze deze reis voor de eerste keer alleen maakt. Op advies van haar familie reist ze verkleed als non om geen aandacht te trekken van de immigranten politie. Ze is niet erg bedreven in deze rol, maar weet er ternauwernood toch goed vanaf te komen dankzij de hulp van de Israëlische professor Yoni, die ze tijdens haar reis ontmoet. Het verhaal ontwikkelt zich verder als een traditionele romantische komedie, waarin de twee verliefd op elkaar worden en allerlei obstakels moeten overwinnen om daar aan toe te geven.

De charmante Vicky is een karakter dat vanaf het begin de volledige sympathie van de kijker trekt door haar omgang met haar zoontje en aandoenlijke klunzigheid. Haar tegenspeler Yoni blijft daarentegen iets verder van het publiek af staan omdat we van hem maar weinig emotie te zien krijgen. De karakters van de bijrollen zijn met weinig subtiliteit uitgewerkt en lijken bijna een parodie van zichzelf. De lachspieren hebben het zwaar te verduren wanneer de ene na de andere spot gedreven wordt met culturele verschillen en vooroordelen. Ondanks de voorspelbaarheid, is Salsa Tel Aviv de perfecte film voor een avond onderuitzakken en je mee te laten slepen door het hoge feelgood-gehalte en de romantische salsa ritmes. (ALC)