Regisseurs Rabat geven kijkje achter de schermen

De eerste vraag van de avond: 'Wie heeft de film nog niet gezien?' Een groot aantal handen gaat de lucht in en Jim Taihuttu schrikt. 'Maar dat is zonde. Dan ga ik er niet doorheen praten, hoor! Als je hier niet bij wilt zijn, dan zorg ik er persoonlijk voor dat je je geld terugkrijgt!' De toon van de avond is gezet. Terwijl de film speelt wisselen Taihuttu en Ponten 'inside info' af met grappen, terwijl ze er streng voor waken dat door belangrijke scènes niet wordt gepraat. Het resultaat is een intieme sfeer waarin kijkers genieten van een film en tegelijkertijd toegang krijgen tot aspecten van film die normaliter verborgen blijven – de keuzes en toevalligheden die een film uiteindelijk maken tot wat het is.

Een dag voor de opnames zakte Nasrdin voor de vierde keer voor zijn rijbewijs

Rijbewijs

In Rabat maken de drie vrienden Abdel, Nadir en Zacharia (gespeeld door Achmed Akkabi, Nasrdin Dchar en Marwan Kenzari) een tocht van Amsterdam naar Rabat in een oude taxi. Naarmate de reis vordert komt hun vriendschap, door ontmoetingen onderweg en het geheime reisdoel van Nadir, steeds verder onder druk. De road movie is het speelfilmdebuut van Habbekrats-oprichters Jim Taihuttu en Victor Ponten, die Rabat schreven en regisseerden.

Technische details over de keuze voor een bepaalde camera ('We kozen voor een fototoestel, want dat was gemakkelijk mee te nemen') en grading ('Ook in kleur maak je een reis van Nederland naar Marokko') worden tijdens de vertoning afgewisseld met anekdotes. Zo blijkt de Turk die in een pizzeria voor Italiaan probeert door te gaan gespeeld door Julius Ponten, de producent van Rabat. En hoofdspeler Dchar, die een deel van de film achter het stuur doorbrengt, blijkt helemaal geen rijbewijs te hebben: de dag voor de opnames zakte hij voor de vierde keer voor zijn rijbewijs, waardoor de crew genoodzaakt was de reeds gekochte auto om te ruilen – een automaat bleek niet gesleept te kunnen worden. Taihuttu lacht wanneer Julius Ponten erover vertelt: 'Dit zijn echt dingen die ik heb verdrongen.'

Cliché

Als presentratice Hallensleben vraagt of het wel klopt dat twee Hollandse jongens een film over allochtonen maken, komt Taihuttu in opstand. 'Wat is dat nou voor racistische vraag?', grapt hij. Ponten springt in: 'Het is niet alsof we nog nooit een Marokkaan hebben gezien! We groeiden op tussen mensen uit verschillende culturen, dus we weten echt wel waar we het over hebben.' Toch vraagt Hallensleben zich af of bijvoorbeeld de behandeling van de personages door de politie en een uitsmijter bij een discotheek niet te clichématig is. Meteen wordt Taihuttu serieus: 'Cliché misschien, maar vooral waar. De hoop is natuurlijk dat de personages en dialogen in de film zo realistisch zijn, dat je clichés niet uit de weg hoeft te gaan.'

Sociaal relevant

Na afloop van de film vertelt Taihuttu dat hij het lastig vond om door de film heen te praten. 'Je hebt een film gemaakt ,dus je wilt dat mensen die zien. Dan wil je het niet verpesten voor de kijker door er zelf doorheen te praten. En wat moet je eigenlijk vertellen? Voor ons zit de film vol herinneringen, maar hoe boeiend is dat voor anderen?' Het enthousiasme van het publiek en de luchtige maar doordringende presentatie van Hallensleben verleidden de makers echter steeds meer te vertellen. Ponten: 'Het is fijn om herinneringen op te halen aan deze periode uit ons leven. Zo kijk je ook van een afstand naar de film, zie je niet alleen de onvolkomenheden maar ook de mooie momenten.' Taihuttu: 'Uiteindelijk zijn we ook gewoon trots. Persoonlijk ben ik vooral tevreden over de mate waarin Rabat sociaal relevant is. Film mag wat mij betreft niet blijven steken in een persoonlijke zoektocht, maar moet iets zeggen over de tijd waarin we leven. Als de allochtonen over tientallen jaren autochtonen zijn geworden en men wil weten hoe het leven er vroeger voor allochtone jongeren uitzag, dan kunnen ze dat zien in Rabat. Dat vind ik belangrijk.' Dan lacht hij weer: 'Maar ik vind het vooral belangrijk dat mensen de film nog een keer zien, en dan zonder iemand die er de hele tijd doorheen praat.'

Lees ook: Eerste speelfilm van Habbekrats-duo bestrijdt clichés over Marokkanen