Over de volwassenwording van Max, en alle anderen

Dat niet iedereen opgegroeid is met het waanzinnige prentenboek Max en de maximonsters van Maurice Sendak, vond ik een schokkende ontdekking. Ik ging er zonder meer vanuit dat het avontuur van de stoute Max, die zonder eten naar bed wordt gestuurd en dan koning der Maximonsters wordt, iets is waar elke kleuter doorheen is gegaan.

In de afgelopen weken is de wereldbevolking voor mij bruut in tweeën gespleten. De Anderen zagen ook uit naar de verfilming van het boek, maar dan omdat ze fan waren van regisseur Spike Jonze, scenarioschrijver Dave Eggers, of de soundtrack van Karen O. Ben ik ook allemaal, maar voor mij stond er meer op het spel. Mijn vroegste herinneringen zouden gestalte krijgen op het grote doek. Ik zag uit naar de film, maar was er tevens doodsbang voor.

De splitsing der mensheid liep recht tussen mij en mijn vriendin door. Zij las The Wild Things, een roman die Dave Eggers schreef in samenhang met zijn scenario voor de film. Voor haar was het verhaal van Max nieuw. ‘Ik zie vooral uit naar de scène dat er een bos in Max zijn kamer groeit’ zei ik tegen haar. Ze liet me weten dat dit in het boek van Eggers niet gebeurt. Kwaad sloeg ik het boek uit haar handen. ‘Wat is dat nou voor onzin?’ bulderde ik. ‘Zo’n klein prentenboekje uitbouwen tot heuse roman en dan het meest tot de verbeelding sprekende stuk weglaten?!’ Toen bleek dat ook in de film Max pas in het bos terecht komt wanneer hij van huis wegrent, was ik verrassend genoeg echter niet boos of teleurgesteld. Where the Wild Things Are is namelijk helemaal geen verfilming van Max en de maximonsters. Het is een verfilming van wat zich achter de prenten afspeelt.

Elk goed kinderboek gaat over fantasie. Dat fantasie je kan meevoeren naar de gekste plekken, zelfs als je alleen op je kamertje zit omdat je zonder eten naar bed bent gestuurd. Elke coming-of-age-story gaat over verantwoordelijkheden leren nemen. Jonze en Eggers combineren beide zaken; hun interpretatie van het verhaal gaat over de volwassenwording van Max. Dit gebeurt in het land van de Maximonsters. Als die wereld uitsluitend in het hoofd van de kleine Max zou bestaan, als het puur fantasie zou zijn, zou hij nooit iets kunnen leren dat hij nog niet wist. Het is geen wereld die in een kinderkamer groeit, het is een wereld waarin je daadwerkelijk terecht kan komen als je maar lang genoeg zeilt. Weg van huis, waar je stomme familie jouw wildheid en gekheid toch niet begrijpen kan.

Van alle Maximonsters kan Max het beste opschieten met Carol, een goedige dikzak gezegend met de stem van Tony Soprano. En Carol raakt zeer gesteld op Max. Zij lijken dan ook erg op elkaar. De andere Maximonsters zijn cynisch, verbitterd, afgestompt, onzeker. Het zijn net de grote mensen uit Max zijn eigen wereld, van wie hij nou juist wegvluchtte. Carol heeft grootste dromen, maar verbergt ze voor de rest. In Max vindt hij iemand die hem begrijpt, met wie hij zijn verbeeldingskracht kan delen. Hij herkent ook de Koning in hem. De rest speelt het spel mee en laten Carol en Max zo in de waan. De Koning is een Verlosser waarop de meeste Maximonsters de hoop al lang geleden hebben opgegeven. En Max is natuurlijk geen Koning. Hij is Max.

Ook de mensen die niet met Max en de maximonsters zijn opgegroeid, zullen zichzelf in Max herkennen. Want iedereen heeft ooit zijn wolvenpakje aan de wilgen moeten hangen.