Oscarkansen voor korte animatie

Niet alle nieuwe animatiefilms zijn door de computer uitgeprinte 3D blockbusters. Er is wel degelijk beweging te zien - vooruit en terug - in de animatiewereld; dat bewijst de selectie van 45 korte animatie- en tekenfilms die kans maken op een Oscarnominatie. Van ouderwets 2D getekende Smurfen tot kleipoppen, stop-motion en (pogingen tot) grensverleggend computerwerk, komen er uit de zeer internationale lijst pareltjes inclusief literaire verwijzingen, muzikale inspiraties en het monster van Loch Ness.

Bekende namen

Waar het onmogelijk is om alle 45 kunststukjes te noemen, zijn we haast verplicht de bekende namen de revue te laten passeren. Looney Tunes-helden Tweety en Sylvester zijn met een computergeanimeerd sausje overgoten in I Tawt I Taw a Puddy Tat. Het is goed om te zien dat de strekking van het verhaal en de setting niet veranderd zijn.

Ook Pixars nieuwste, Luna, is computergeanimeerd, maar dat is niet te zeggen van de nieuwe short over de Smurfen. Waar de vele critici niet gecharmeerd waren van de nieuwe 3D versie, kunnen ze genieten van een ouderwets 2D avontuur: The Smurf's A Christmas Carol.

Ook 2D, en van de grootste naam in het genre (Walt Disney), is The Ballad of Nessie, waarin suikerzoet uit de doeken wordt gedaan hoe het monster van Loch Ness is ontstaan. De tekenstijl van het filmpje, dat in het voorprogramma zat van Winnie the Pooh, is zeer anders dan we van Disney gewend zijn. Of dat een voor- of nadeel is, mag ieder voor zichzelf beslissen.

Opvallende werken

Veel films in de lijst zijn anders dan we van animatie gewend zijn. De films zijn even internationaal als verschillend. Het Franse The Gloaming is bijvoorbeeld een achtbaanrit door een door oorlog verscheurde wereld, en toont aan hoeveel mogelijkheden er zijn met een animatiewerk qua cameravoering. Luna (niet te verwarren met de naamgenoot van Pixar) neemt je mee in de wereld van de nachtvlinders; luchtig en bijna zwart-wit. Het Spaanse Birdboy, over een misvormde jongen die vast lijkt te zitten in zijn fantasie, is klein en intiem, en haalde zijn inspiratie uit de graphic novel Psiconautas. Diens tekenaar, Alberto Váquez, kreeg zelfs een plaatsje op de regisseursstoel, naast Pedro Rivero.

En de muziek! Het op Bach gebaseerde Japanse tekenwonder Muybridge's Strings van Koji Jamamura is vernieuwend, verbluffend en heeft muziek als basis, evenals het Poolse Night Island – die 2D animatie in een 3D wereld belooft – dat zijn inspiratie haalde uit Chopins Opus 25 no. 10. Betere muzikale bronnen zijn er nauwelijks voor te stellen.

Nederland

Geluid is sowieso zeer belangrijk voor een animatiefilm; het moet bij slot van rekening in zijn geheel worden gecreëerd. Goede componisten, sounddesigners en stemacteurs zijn geen pre, maar een absolute noodzaak. De Nederlandse regisseur Rosto lijkt zicht dit ten volle te hebben gerealiseerd, en regelde voor The Monster of Nix absolute grootheden als Tom Waits en Terry Gilliam.

En zonder overdreven nationalistisch te doen, de animatie is werkelijk schitterend, om nog maar te zwijgen van de muziek die het Metropool Orkest verzorgde. Op de website is bovendien een aardige lijst te zien van animatiefestivals waar de 30 minuten durende film te zien was.

Zo maakt Nederland zowaar kans op een Oscar(nominatie) in deze categorie, in tegenstelling tot de eerder voorspelde categorieën. In de Oscargeschiedenis is Nederland twee keer genomineerd geweest voor Beste Korte Animatiefilm, en beide keren wonnen we: Co Hoedeman met het Het Zandkasteel en Michael Dudok De Wit met Father and Daughter.

Polen

Het land dat – naast de Verenigde Staten – het meeste mag hopen op nominatie en winst is Polen. Van de 45 films komen er maar liefst 11 uit het Oost-Europese land. Van de klei-animatie van Magic Piano, het poppenspel in Maska, het 3D getekende Paths of Hate of het 2D getekende Chopin's Drawings; vrijwel allen zoeken ze naar vernieuwing, en dragen ze een ietwat gure achtergrond met zich mee.

Zekerheid

Deze onmogelijk te voorspellen race heeft dus een hoog internationaal gehalte, met tevens films uit Canada, Frankrijk, Engeland en Duitsland. Naast de bekende studio's, die kunnen uitpakken met flink wat marketingtrucs, zullen de kleinere films uit het buitenland het moeten hebben van hun eindproduct. The Monster of Nix maakt zeker kans, evenals de Poolse films en de hierboven genoemde opvallende werken. Slechts één ding lijkt zeker te zijn, en dat is de nominatie voor William Joyces The Fantastic Flying Books of Mr Morris Lessmore, die in vrijwel alle lijstjes voorkomt. De animatie, gebaseerd op Buster Keaton, orkaan Katrina en The Wizard of Oz, is zowel 2D als computer als miniatuur, en zowel zeer vernieuwend als retro als vaderlandslievend. Dat kan de Academy zeker niet weerstaan.

Eerdere voorspellingen:

Beste Film

Regie

Acteurs en Actrices

Scenario

Animatie