Bouli Lanners over Les géants

Joyriden, wiet roken, stelen en inbreken. Het zijn woorden die bij krantenartikelen over criminele probleemjongeren horen, maar in Les géants zijn het de bezigheden van drie lieve jongens. Zach en Seth zijn door hun moeder achtergelaten in het huisje van hun overleden opa. Ze moeten zich maar zien te redden. Samen met hun al even verwaarloosde vriend Dany beleven ze de zomer van hun leven, waarin ze het grootste plezier hebben, avonturen meemaken en zich hopeloos in de nesten werken. Kortom: waarin ze volwassen worden.

Bijna achteloos begaan de jongens ondertussen het ene delict na het andere. Om zich te vermaken, om te vergeten, om te overleven. Het vreemde is dat het je als kijker bijna niet opvalt dat de wet voortdurend wordt overtreden. Want het voelt niet verkeerd, wat de jongens doen.

Volgens regisseur Bouli Lanners ligt het probleem dan ook niet bij hen. Laat hem niet horen dat iemand de jongens 'criminelen' noemt. 'Ze zijn niet misdadig,' zegt hij. 'ze zijn tiener. Ze gedragen zich gewoon zoals pubers zich gedragen wanneer ze geen structuur kennen. Ze missen de begrenzingen die ouders normaal gesproken zouden geven. Dat maakt ze zoals ze zijn. De wereld van de volwassenen, die toestaat dat ouders geen zorg dragen voor hun kinderen, die is crimineel. Niet zij, maar wij zijn de criminelen.'

'Veel volwassenen gedragen zich als pubers. Daar wilde ik een schop tegen geven'

We laten onze kinderen in de steek, zeg je.

'Veel volwassenen gedragen zich als pubers. Daar wilde ik met deze film een schop tegen geven. Als je volwassen bent, gedraag je dan ook als een volwassene! Ik ken in mijn omgeving veel verhalen van volwassenen die tot in het extreme geen verantwoordelijkheid nemen voor hun kinderen, die er gewoon niet zijn. Het zijn schokkende verhalen, die me inspireerden om deze film te maken. Ook scholen ontlopen hun verantwoordelijkheden, door kinderen die niet efficiënt genoeg zijn gewoon af te schrijven. De hele maatschappij laat het afweten. Er wordt geen structuur geboden.'

Wat is het gevolg?

'Mijn films gaan erover hoe mensen het gebrek aan structuur oplossen door zelf nieuwe structuren te scheppen. Het is een terugkerend thema in mijn werk dat personages geen familie hebben en op zoek gaan naar iets vervangends. In Les géants vinden de jongens in vriendschap en broederschap een alternatief voor het gezin. De vriendschap, die in de loop van de film ontstaat, biedt de jongens de structuur die ze missen. Je ziet dan ook dat de jongens aan het einde van de film niet meer roken of stelen.'

Heb je zelf kinderen?

'Nee. Maar door deze film heb ik wel een vaderlijke kant van mezelf ontdekt. Voordien was ik ook typisch zo'n volwassene die zich als puber gedraagt. Nu ben ik mijn verantwoordelijkheden gaan nemen, ook tegenover de jongens die de hoofdrollen spelen in Les géants. Ik ben al heel lang getrouwd, maar ik heb pas kort geleden mijn boot verkocht om voor het eerst met mijn vrouw te gaan samenwonen. We wonen in een huis met twee gastenkamers, waar de jongens vaak komen logeren. Vooral met Zach, de jongste, ben ik heel close. Hij woont in Parijs en logeert lange weekends bij ons. Omdat hij van school is gegaan, geef ik hem geschiedenis- en aardrijksundeles. Zach heeft een speciale plaats in mijn leven gekregen. Daardoor heb ik wel de behoefte gekregen om vader te worden. Helaas kan mijn vrouw geen kinderen meer krijgen.'

'Ik heb als puber ook wel eens alles achtergelaten. Uiteindelijk is het altijd constructief geweest'

De film heet Les géants, oftewel 'de reuzen'. Kun je die titel uitleggen?

'Ik vind het altijd heel moeilijk om op een titel te komen. Daarom loof ik iedere keer een ham uit aan degene die een goede titel verzint. Door die ham raak ik zelf ook enorm gemotiveerd, en meestal win ik hem zelf. Maar ditmaal ging de ham naar een vriendin. Zij had het scenario gelezen en vertelde me dat ze de kinderen géants vond. De dubbele betekenis van dat woord sprak me aan. In het Frans noem je iemand een 'reus' als hij zich als een kanjer gedraagt. Dat geldt zeker voor de jongens: ze nemen, als het erop aankomt, nobele beslissingen. Op hetzelfde moment doet het woord 'reus' aan een sprookje denken. Ik heb geen schokkende of zware film willen maken. Het is een moeilijk onderwerp, maar ik breng het op een sprookjesachtige manier.'

De film heeft een open einde. Hoe zie jij de toekomst van de jongens?

'Ik zou wel met ze mee willen gaan op hun reis. Misschien zal het niet allemaal even goed zijn wat ze te wachten staat. Maar ze gaan leven, en dat is goed. Het ergste is toch al gebeurd: hun moeder is er niet. Erger kan het niet worden.'

Ik kan anders nog wel wat sombere scenario’s verzinnen.

'Ik heb als puber ook wel eens alles achtergelaten. Uiteindelijk is het altijd constructief geweest. Het heeft me goede dingen gebracht om van het platteland te vluchten en aan de gezinsstructuur te ontsnappen. Dat ging niet altijd even soepel, maar het was wel positief. Het is goed om zelf de wereld te ontdekken.'

Is dat niet in tegenspraak met het idee dat het slecht is als ouders geen structuur bieden?

'Het is heel belangrijk dat er grenzen zijn. Ik ben zelf ook opgegroeid met strenge grenzen. Daardoor wist ik iedere keer dat ik een grens overschreed heel goed dat ik een grens overschreed. Ik wist wat goed en kwaad was. Dat weten de jongens in de film niet. Niemand vertelt het ze. Ze moeten het zelf uitzoeken.'

Maar de jongens nemen in moreel opzicht juist beslissingen waar menig volwassene een voorbeeld aan kan nemen.

'Daar zijn ze reuzen voor.'