Moedig moment van Eddie Fowlie

Op de set van Lawrence of Arabia wilde regisseur David Lean een personage midden in de woestijn in drijfzand laten verdwijnen. Hij was ontevreden met het werk van het special effects-team en vroeg property master Eddie Fowlie de boel over te nemen. Fowlie verzon een oplossing die simpel, effectief en zeer gevaarlijk was...

Hij liet een kist timmeren met aan de bovenkant een gat dat werd afgedekt door een iris van dikke lagen rubber, ging daar zelf in zitten en liet zich onder het zand begraven. Terwijl de camera's draaiden, trok Fowlie de acteur aan zijn benen door het zand de kist in. Het moet benauwd zijn geweest met zijn tweeën daarbinnen en als er iets mis was gegaan, dan zou het dichtstbijzijnde ziekenhuis ver weg zijn. Maar er ging niets mis en de scène ziet er indrukwekkender uit dan alles wat vandaag de dag uit de computer wordt getoverd.

Deze heldendaad staat overigens niet op zichzelf. Eigenlijk is Fowlie's hele filmcarrière een groot moedig moment. Toen Fowlie gewond terugkwam uit de oorlog, nam hij een baantje als rekwisiteur in de Teddington Studio's. Hij begon zich te specialiseren in special effects en explosies en kwam zo terecht op de set van The Bridge on the River Kwai in het huidige Sri Lanka. Daar ontstond een vriendschap met regisseur David Lean die hun hele leven zou duren. Hij was Lean's vertrouweling, manusje-van-alles en Mr. Fix-it, of zoals Lean hem zelf het liefst aanduidde 'my dedidcated maniac'.

Beide mannen waren verliefd op film. Ze gingen tot het uiterste, deden dingen die gewone stervelingen nooit durven en hadden een  voorkeur voor locatie boven soundstages. Lean was erg blij met Fowlie's positieve instelling. Nooit beantwoorde hij Leans wensen met 'dat is onmogelijk'. Hij zocht naar nieuwe, creatieve manieren om de visie van de regisseur te realiseren. In naam bleef Fowlie vaak property master, maar in werkelijkheid varieerden zijn taken van locatiescout tot artdirector, van special effect-coördinator tot stuntman.

Fowlie blies de brug in The Bridge on the River Kwai op en sprong op het laatste moment uit de locomotief die er vervolgens vanaf moest crashen. Voor Doctor Zhivago bedekte hij kilometer Spaanse landschap met Siberische nepsneeuw. Voor Lawrence of Arabia vond hij gereedschap uit waarmee de voetstappen in het woestijnzand take na take konden worden uitgewist.

Fowlie stond bekend als onbehouwen en direct. Hij was niet onder de indruk van grote sterren en nog minder van grote regisseurs. Roem kon hem niet schelen. Toen de producenten van Doctor Zhivago vroegen hoe hij op de credits vermeld wilde staan, antwoordde hij dat het hem niets uitmaakte, zolang hij maar betaald kreeg. Ze gaven hem de credit voor Special Effects, omdat ze overtuigd waren dat hij er een Oscar mee zou winnen. Dat gebeurde niet, vermoedelijk omdat het sneeuwlandschap er zo uitzag, dat niemand op het idee kwam dat het niet echt was.

Fowlie werd nooit rijk van zijn werk. Na zijn laatste film medio jaren negentig zette hij wat geld opzij en begon hij met zijn derde vrouw een hostel in Spanje waar hij vorig jaar op 89-jarige leeftijd overleed.

Deze column wordt mogelijk gemaakt door Jameson Irish Whiskey. Op deze manier steunt Jameson kwaliteitsfilm.