Moedig Moment: Feodor Chaliapin Jr. gaat door het vuur

Zijn leven lang wilde Feodor Chaliapin Jr. acteur zijn. Toen hij op zijn tachtigste eindelijk zijn eerste serieuze rol kreeg in The Name Of The Rose, was hij daar zo gelukkig mee, dat hij er zijn ziel en zaligheid in stortte. Voor zijn rol als blindeman droeg hij ongemakkelijke contactlenzen die hem het zicht vrijwel geheel benamen, maakte hij lange draaidagen in koude kloosters en zelfs zijn persoonlijke veiligheid kon hem weinig schelen.

Edelfigurant
Feodor Chaliapin Jr. was de zoon en naamgenoot van een Russische tenor van internationale faam, die met zijn familie voor de bolsjewistische revolutie vluchtte naar het westen. Chaliapin Jr. stond altijd in de schaduw van zijn beroemde vader en ging naar Hollywood om acteur te worden. Het was geen succes. Zijn zware accent maakte hem ongeschikt voor sprekende rollen en hij kwam niet veel verder dan edelfiguratie.

Na WOII ging hij wonen in Rome, waar hij het grootste gedeelte van zijn carrière besteedde aan het beheren van de nalatenschap van zijn vader. De royalties van diens platen voorzagen hem en zijn familie van een riant inkomen en het figureren in films bleef niet meer dan een hobby met optredens in onder andere Felini's Roma.

Toen regisseur Jean Jacques Annaud in Cinecitta The Name Of The Rose ging draaien, de ambitieuze verfilming van de bestseller van Umberto Eco, werd Chaliapin bij toeval ontdekt. Annaud herkende Chaliapin's naam en was zo getroffen door de markante kop van de man, dat hij het enorme risico nam deze onervaren speler te casten in de sleutelrol van de sinistere blinde monnik Jorge de Burgos.

"Is de take goed?"
Voor de finale van The Name of the Rose moest de set van een middeleeuwse bibliotheek in vlammen opgaan en De Burgos moest worden geraakt door een instortende, gloeiende dwarsbalk. Zoals we al eerder hebben gelezen in deze rubriek, zijn Italiaanse filmsets berucht om hun nonchalante veiligheidsmaatregelen, en The Name Of The Rose was daarop geen uitzondering. Pas op het laatste moment stelde de art-direction zich op de hoogte van wat er van hen werd verlangd, en ze improviseerden maar wat. Daardoor had de set geen ventilatiesysteem, een onmisbare vereiste bij brandscènes, en de bouwconstructie liet ook te wensen over.

"Het is niet erg als ik sterf als het een mooie take oplevert.”

Toch gingen de opnames door. De camera draaide, Monsieur Chaliapin liep met zijn dikke lenzen over de set, maar vóór de regisseur het signaal kon geven dat het stuntteam het brandende hout kon laten vallen, stortte de brandende set werkelijk in elkaar en werd Chaliapin op zijn hoofd geraakt door een brandend stuk massief eikenhout. Door een wondertje raakte de oude man maar licht gewond en toen Annaud geschrokken vroeg hoe het met hem ging, informeerde Chaliapin eerst of de take gelukt was. 'Ik ben 81', lichtte hij zijn vraag toe in foutloos Frans. 'Het is niet erg als ik sterf als het een mooie take oplevert.'

Een late carrière
En de take wás goed. Hij is te zien in de film, die een groot succes werd. Het optreden van Feodor Chaliapin Jr. (en zijn gemotiveerde instelling) bleven niet onopgemerkt in filmland en het leverde hem op zijn oude dag nog een paar fraaie rollen op. Hij speelde Robert De Niro's vader in Stanley & Iris en stal de show in Moonstruck. Hij stierf in 1992 op 86 jarige leeftijd - niet bij een stunt, maar gewoon aan natuurlijke oorzaken.

Deze column wordt mogelijk gemaakt door Jameson Irish Whiskey. Op deze manier steunt Jameson kwaliteitsfilm.