Laatste kans: Liberté

1. De regisseur. Tony Gatlif bouwde de afgelopen dertig jaar een internationale reputatie op met films als Latcho Drom, Gadjo Dilo en Vengo. Hij geldt als de verfilmer bij uitstek van de zigeunercultuur. Steeds draaien zijn films om de Roma, het volk van zijn moeder. Liberté is een film die hij al sinds het begin van zijn carrière wilde maken, en dus een sleutelfilm in zijn oeuvre.

2. De geschiedenis. Liberté vertelt het verhaal van de Porajmos, de vervolging van Roma tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Duitse rassenleer bepaalde dat de Roma vernietigd moesten worden. Het is onbekend hoeveel Roma er tijdens de oorlog zijn omgebracht, maar de betrouwbaarste schattingen lopen uiteen van 250.000 tot 500.000. De Porajmos is een onderbelicht aspect van de naziterreur. Liberté vult die leemte met onvergetelijke beelden.

3. De muziek. Zoals in alle films van Gatlif speelt muziek in Liberté een belangrijke rol. Het feestelijke hoogtepunt vindt plaats wanneer schoolkinderen een lofzang moeten zingen op generaal Pétain, de Franse oppercollaborateur. Zigeuner Taloche neemt het wijsje over op zijn viool, waarna een vrolijke dans losbarst. De heersende machten zijn superieur te kakken gezet.

4. De paarden. In minstens de helft van de scènes loopt een knol rond. Gatlif gebruikt de paarden als metafoor voor de Roma: ze komen slechts in vrije beweging tot hun recht. Genieten geblazen voor de liefhebbers van het edele dier.

5. De relevantie. Vijfenzestig jaar na de Porajmos worden Roma en deportaties in Frankrijk weer in één adem genoemd. Gatlif had geen beter moment kunnen kiezen om zijn film te maken.

Ook voor het laatst:
C'est déjà l'été
Eccentricities of a Blond Hair Girl
Un homme qui crie
Wall Street: Money Never Sleeps