Eerste speelfilm van Habbekrats-duo bestrijdt clichés over Marokkanen

Er moet een taxi naar Marokko gereden worden. Zo begint Rabat, de eerste speelfilm van Jim Taihuttu en Victor Ponten. Drie vrienden van Noord-Afrikaanse afkomst beginnen aan een autorit van tweeduizend kilometer. Onderweg komt hun vriendschap onder druk te staan en worden de jongens geconfronteerd met de vraag wat ze eigenlijk willen in het leven. Van de film, die deze zomer in de bioscoop komt, verscheen deze week de eerste teaser online. De verwachtingen zijn hooggespannen, want Taihuttu en Ponten hebben als oprichters van het hippe reclamebureau Habbekrats een reputatie hoog te houden.

'De grap is meestal dat jongens van Marokkaanse afkomst een accent hebben, dat ze anders zijn'

Grappig boefje

Het tweetal bindt met Rabat de strijd aan met een hardnekkig filmcliché: de Marokkaanse jongen als grappig boefje. Films over jongens van Marokkaanse afkomst zijn over het algemeen komedies waarbij de humor in het stereotype zit. Daar wilden Taihuttu en Ponten nu eens vanaf. 'De grap is meestal dat die jongens een accent hebben, dat ze anders zijn,' zegt Ponten. 'Wij wilden juist achter het stereotype kijken, door te laten zien dat onze personages een eigen verhaal, achtergrond en geschiedenis hebben. Het moesten filmpersonages worden waar je van gaat houden. Mét ze lachen en niet óm ze lachen. Het is de bedoeling dat je als kijker meegaat met hun verhaal en na tien minuten bent vergeten dat ze een Noord-Afrikaanse achtergrond hebben.'

Dat Rabat een volwassen film moest worden met ruimte voor serieuze personages, blijkt wel uit de invloeden die Ponten noemt. 'Een belangrijke inspiratiebron voor deze film was Y tu mamá tambien van Alfonso Cuarón, ook een roadmovie over jongens die op een kruispunt in hun leven staan. Die film wordt ondanks de serieuze thematiek nooit zwaar op de hand. La Haine van Mathieu Kassovitz was voor ons een belangrijk voorbeeld van hoe je een vriendschap tussen drie jongens geloofwaardig kan neerzetten. Verder is Alejandro González Iñárritu een groot voorbeeld. De personages en locaties in zijn films zijn levensecht, zonder dat je het gevoel krijgt naar een documentaire te kijken.'

Echte mensen

De drie vrienden die in Rabat samen op reis gaan worden gespeeld door Nasrdin Dchar, Achmed Akkabi en Marwan Chico Kenzari. Voor Dchar, bij het bioscooppubliek bekend als Choukri uit Tirza, was het een verademing om in een film te spelen waarin clichés over jongens van Marokkaanse afkomst vermeden worden. 'Ik heb zelf gelukkig veel rollen mogen spelen die afweken van het stereotype. In Deadline speelde ik een computernerd, in De Troon zelfs een Portugese prins. Maar ook ik ontkom niet aan het cliché. Onlangs nog moest ik een rol afslaan omdat het weer zo’n clichépersonage was. Voor dat soort rollen pas ik gewoon. Ik denk dat we verder zijn dan die afgezaagde karakters die we allemaal kennen. Dat bewijst Rabat. In die zin was mijn personage echt een bevrijding.'

'De kracht van de film,' zegt Dchar, 'is dat je naar echte mensen kijkt, met echte levens. We hebben in de voorbereiding ontzettend veel tijd gestoken in nadenken over onze personages, over hoe ze praten, welke opleiding ze hebben gedaan. Maar tegelijkertijd is de film veel meer dan alleen de personages. Het gaat ook over deze tijd, over mannen als mijn vader, over de vragen die je tegenkomt op de leeftijd van 25, 26. Ga je voor wat je zelf wilt, of voor wat je omgeving van je verwacht? Wat is echte vriendschap? Dat zijn universele thema's.'

'Het hing een beetje tussen een professionele set en een filmkamp in'

Jongensdroom

Vriendschap vormt van de film niet alleen het centrale thema, maar ook de basis. Dchar, Akkabi en Kenzari zijn in het echt ook al jaren vrienden. Toen ze Taihuttu en Ponten leerden kennen, ontstond al snel het plan om de gedeelde jongensdroom uit te laten komen en met z'n allen een speelfilm te maken. Dat de film het kindje is van een vriendenclub was op de set nog goed te merken, vertelt Ponten. Er werd keihard gewerkt: de hele film werd in dertig dagen gedraaid, met één vrije dag tussendoor. Ondertussen trok de crew in karavaan door vijf landen. Toch bleef de sfeer uitstekend.

'Het hing een beetje tussen een professionele set en een filmkamp in,' zegt Ponten. 'We moesten op een gegeven moment een heel belangrijke scène draaien op het strand, die alleen in de veertig minuten na zonsondergang opgenomen kon worden. Daar stond veel druk op. Maar kort daarvoor waren we met iedereen gaan zwemmen. Zo lig je met zijn allen in het water, terwijl je een uur later heel geconcentreerd een scène aan het opnemen bent.' Ook Dchar kijkt terug op een geweldige tijd. 'Het is fantastisch als je op de set zulke goede vrienden om je heen hebt. Daar krijg ik nog kippenvel van.'