Dubbele standaard

Godzijdank wordt Roman Polanski niet uitgeleverd aan Amerika. Iedereen die zich in de zaak heeft verdiept, weet dat Polanski zijn straf feitelijk al heeft uitgezeten. Hij moest Amerika alleen ontvluchten omdat hij door een gluiperige rechter belazerd werd. Het Zwitserse hof werkt daar gelukkig niet aan mee. Nu kan Polanski zich weer toeleggen op zijn vak. Heb je The Ghost Writer gezien, zijn nieuwste film? De oude meester kan het nog steeds, hoor.

'Die heb ik gezien, ja. Mooie film. Maar nu wil ik van jou weten: heb jij de uitgelekte opnames beluisterd van Mel Gibson die zijn vrouw de huid vol scheldt?'

Ja, verschrikkelijk! Wat een intens nare man. Dat over die negers, en dat verkrachten... ik werd er echt misselijk van. Ik vond Apocalypto wel een aardig spektakelstuk, maar ik weet niet of ik nu nog zin heb om naar zijn volgende film te gaan.

'Kijk, voor Polanski ben je dan een stuk milder. Wat is nou erger, een beetje tegen een volwassen vrouw schreeuwen of misbruik maken van de kwetsbaarheid van een dertienjarig meisje?'

Ho ho, die zaak van Polanski is dertig jaar oud. In de jaren zeventig heerste er een veel vrijere seksuele moraal. Je moet niet met de waarden van nu oordelen over de feiten van toen. Het is bovendien al zo lang geleden...

'Ja, dit doe je dus elke keer. De gewone stervelingen nagel je gulzig aan de schandpaal. Maar als een van je helden een misstap begaat, verzin je een slappe smoes en probeer je het zo snel mogelijk te vergeten. Mel Gibson is een lul, maar als Gerard Reve Surinamers oproept om met de tjoekie-tjoekieboot naar takkie-takkieland terug te varen, dan kan het je opeens niets schelen. Als Kramer uit Seinfeld een racistische tirade houdt, heb je dat zo weer verdrongen.'

Hoe weet jij dit allemaal?

'Dat is het nadeel van de dialogue intérieur. Het is niet te geloven wat voor rotstreken jij je idolen in een vloek en een zucht vergeeft. Lars von Trier die Björk zo lang pest dat ze in verwarde staat in een bos wordt teruggevonden. Woody Allen die zijn vriendin bedriegt met haar eigen dochter. Danny Blind die met zijn dronken kop een vrouw aanrijdt. Frank Rijkaard en het kindermeisje. Om nog maar niet te spreken van die parade van antisemieten in je boekenkast: Céline, Poesjkin, Twain, Dahl...'

Hou op, hou op! Goed, misschien hanteer ik een dubbele standaard. Gelukkig dan maar dat ik geen rechter ben. Maar waarom moeten we het zo negatief benaderen? Jij zegt: Polanski komt ermee weg omdat hij een groot kunstenaar is. Maar je kunt ook zeggen: Polanski is een groot kunstenaar omdat hij ermee weg komt. Hoe erger de misdaden van de kunstenaar zijn, hoe mooier het kunstwerk moet zijn om je met die misdaden te verzoenen. Het feit dat we voor Polanski een andere standaard hanteren dan voor Gibson is bovenal een blijk van zijn virtuositeit. Die virtuositeit kan je niet zomaar wegmoffelen.

'We moeten dus niet meer de Oscars uitreiken, maar de Fritzls: de prijs voor de film die zo mooi is, dat je Josef Fritzl in de armen zou springen als hij de regisseur was geweest.'

Hè, wat een smakeloze grap nou weer.

'Dat zeg je alleen maar omdat je niet in de lach schoot. Hypocriet, hoor.'