Drie grote comebacks op Cannes

Leos Carax

Slechts enkelen hielden nog rekening met een comeback van Leos Carax, de Franse regisseur die grote successen boekte in de jaren 80 en 90 – denk aan Mauvais Sang met Juliette Binoche (trailer) en Les amants du pont-neuf, wederom met Binoche (trailer) – maar dertien jaar stil bleef na de megaflop Pola X. De verfilming van het incestverhaal van Herman Melville ruïneerde de nog jonge carrière van de filmmaker. En dat terwijl hij al eerder een acht jaar durende stilte had afgebroken. Verloren trok Carax zich in 1999 terug. Niemand wist of hij ooit nog de cinema zou aanraken. Ja, er waren de korte filmpjes die hier en daar opdoken, zoals deze opmerkelijke short die hij voor het Vienna Film Festival maakte, maar de echte cinema – de langspeelfilm, waar de groten der aarde heersen – was volgens velen verloren terrein voor de Fransman. In dit interview op Indiewire zegt Carax er zelf over: 'Cinema is my country. But it's not my business. I haven't worked enough, and I don't get along with people enough to make it my business. Sometimes I feel like there should be an obligation to produce people like me. There shouldn't be a choice.'

Bernardo Bertolucci

Weinig Italiaanse sterren rezen zo hoog en waren zo omstreden als die van de voormalig poëet Bernardo Bertolucci. Na klassiekers als Novecento, Il Conformista, Last Tango in Paris en de Oscarwinst voor The Last Emperor werd het echter steeds stiller. Het laatste wapenfeit was lange tijd het flink onderschatte The Dreamers uit 2003. Ode aan de filmhistorie, treffende knipoog naar de meesterlijke roman Les enfants terribles en vleugjes van de Parijse studentenprotesten eind jaren 60; het bracht hem niet de lof die hij misschien verdiend had. De reden waarom Bertolucci lange tijd van het toneel bleef is echter wat plastischer dan die van Carax: zijn rug, zo zegt hij in dit interview met The Guardian. Door een verkeerd verlopen operatie aan zijn rug moest hij twee grote filmplannen laten schieten: een lang gekoesterd project om een film te maken over het leven van Gesualdo da Venosa, de zestiende eeuwse Napolitaanse componist die bruut vermoord werd door zijn vrouw, Maria d'Avalos; en een adaptatie van Bel Canto, de roman van Ann Patchett over een groep terroristen en de gevangenen waarmee ze samen in een huis wonen.

Philip Kaufman

'Philip Kaufman might be the greatest American filmmaker you've never heard of', schrijft The Hollywood Interview treffend. Ooit was de Amerikaan daadwerkelijk een grote naam, met films als The Unbearable Lightness of Being en scenariocredits bij de Indiana Jones-trilogie. Maar lof droogt op. Zijn periodestuk over Marquis de Sade kon het tij niet keren, en na het op alle vlakken ondermaatse Twisted trok Philip Kaufman zich verder terug. 

Geen van de drie genoemde cineasten verviel tot kluizenaarschap. Achter de schermen waren er adviserende rollen, mislukte projecten en problemen rond financiën. Maar dat was niet wat we wilden horen van Carax, Bertolucci en Kaufman. En ergens moet dat zijn doorgedrongen tot de heren. Het nirwana van de cinema heeft een speciaal plekje voor de grote filmmakers die na een jarenlange stilte hun comeback maken. En Cannes heeft altijd plaats voor de haast vergeten zielen, die de historie van de cinema met zich meedragen.

Cannes

Zo is 2012 ineens het jaar van de comebacks van drie cineasten die ooit geniaal werden geacht. Carax brengt zijn kleine Franse film Holy Motors met Eva Mendes, Kylie Minogue en zijn vaste acteur Denis Lavant. Bertolucci maakt precies de comeback die je van hem hoopt te krijgen, met het kleine Italiaanse indiedrama Io E Te (trailer); buiten de competitie, en menigeen las over de grote naam heen, maar een kracht om rekening mee te houden. Philip Kaufman tenslotte, wordt met zijn terugkeer geëerd met een plaats voor zijn tv-film Hemingway and Gellhorn een 154 minuten durende vertelling van de romance tussen de grootse Amerikaanse schrijver en de oorlogscorrespondente. Met Clive Owen, Robert Duvall en Nicole Kidman verzekert de Franse kustplaats zich zo van nog meer starpower, terwijl Kaufman een Masterclass over regie en scenario schrijven mag geven. 

En nu afwachten: wordt het eind goed al goed, of een korte terugkeer in de spotlights? 

Foto: Philip Kaufman met Nicole Kidman en Clive Owen, hoofdrolspelers uit Hemingway and Gellhorn, in mei te zien in Cannes.