'De regisseurs zijn de baas. Niet de computers.'

Tekst: Ronald Ockhuysen

'Het zal de bio­scoop- film een opleving bezorgen. Zonder twijfel. Maar 3D is en blijft natuurlijk wel een gereedschap. Een nieuwe techniek om het verhaal nog beter te vertellen. Dat verhaal blijft het allerbelangrijkst.'

John Lasseter, oprichter van de roemruchte Pixar Animatie Studio en sinds 2006 directeur van Disney, is geen man van subtiele opmerkingen. Lasseter belijdt animatie als een passie die hij het liefst met iedereen deelt.

De grote baas van Disney – hij leidt de Walt Disney Animation Studios, de Disney Toon Studios, Disney Imagineering en ook nog altijd Disney's zusterbedrijf Pixar – spreekt op een middag in het Odeon Theatre in Londen een groep genodigden toe. Europese medewerkers van Disney zijn aanwezig, evenals filmjournalisten en bioscoopexploitanten.

'Film vindt zichzelf voortdurend opnieuw uit. Ook nu gebeurt weer van alles. Het is als destijds, toen The Jazz Singer uitkwam en het geluid zijn intrede deed. We bevinden ons op een belangrijk punt in de filmgeschiedenis.'

'Creativiteit beschouw ik als het fundament van dit bedrijf.'

Wie Lasseter zo ziet, krijgt niet meteen de indruk met een directeur van een miljardenbedrijf te maken te hebben. Lasseter gaat nog altijd gekleed in een Hawaïshirt, en op zijn neus steunt een brilletje zonder poeha. 52 jaar is hij nu, en nog immer de nerd die hij eens was, toen hij met jaargenoot Tim Burton een animatiecursus volgde op het California Institute of the Arts.

In 1984 maakte John Lasseter zijn eerste tekenfilm op de computer: The Adventures of André and Wally B. Daarna volgde een carrière die ongekende proporties heeft aangenomen, en waarin hij persoonlijk het idee van een geslaagde tekenfilm herdefiniëerde; Lasseter­producties als Toy Story, A Bug's Life, Cars, Ratatouille en Wall-E zijn zowel artistiek als commercieel als technisch grensverleggend.

'Het gaat om de fun,' zegt hij in Londen droogjes. 'Om nieuwsgierigheid. Nieuwsgierigheid naar nieuwe mogelijkheden en nieuwe uitdagingen.'

Zo werkt hij nu ook als de hoogste in de rangorde bij Disney. 'Ik zie het als mijn voornaamste taak bij Disney weer een echte studio te bouwen – figuurlijk, dan. Creativiteit beschouw ik als het fundament van dit bedrijf. Het gaat in de eerste plaats om mensen. De kennis en traditie moeten worden overgegeven zonder de nieuwe generatie vast te zetten.'

De afgelopen jaren stopte hij veel energie in de organisatie. Disney werd omgebouwd tot een bedrijf waar de regisseurs de toon bepalen. 'Ik zeg altijd: je bent wat je maakt. In die zin geloof ik in de auteurs­theorie. De handtekening van de maker bepaalt de smaak van wat wij maken. Dat is lange tijd onderschat, denk ik. Teveel filmstudio's zijn zich gaan richten op andere zaken dan waar het om gaat: de kennis en kunde van de regisseur en zijn team.'

Die visie combineert Lasseter met een nuchtere, zakelijke blik. Hij ziet het als geen enkel probleem dat zijn films 'aan de tijd worden aangepast'. De recente heruitbreng van Toy Story, in een bewerkte 3D-versie, noemt hij een logische ontwikkeling. 'In de eerste plaats: het origineel blijft gewoon bestaan. Altijd. Daar komt nu een driedimensionale variant bij. Voor de nieuwste generatie. Daar gaat het uiteindelijk toch om. Dat zo veel mogelijk mensen jouw film zien.'

Enthousiast vertelt hij over het vervolg op Cars, dat in 2011 staat gepland ('dat wordt echt een grandioos avontuur'). Ook Toy story 3, vanaf deze week te zien, beschouwt hij als een gloednieuwe film – ook al stammen deel één en deel twee uit 1995 en 1999.

Lasseter: 'De personages zijn oude bekenden, maar verder zijn we vers uit de startblokken gegaan. Ook vanwege die nieuwe technieken. Eindelijk hebben we 3D in de vingers. Na jaren ploeteren. Ik maakte in de jaren tachtig als amateurfotograaf al 3D-foto's. Ik heb zelfs 3D-foto's van mijn trouwerij in 1988. Maar het bleef lang bij gedoe voor freaks. Nu is dat niet meer zo.'

3D maakt de bioscoopbeleving beter, vindt hij. 'Daar komen de mensen de deur voor uit. Juist in moeilijke economische tijden. Film biedt de mogelijkheid om te vluchten. Met 3D wordt die vlucht nog aantrekkelijker. Je bent even helemaal weg. Voor een relatief klein bedrag.'

Overigens zal Disney de komende tijd ook gewoon klassiek getekende films blijven uitbrengen. Zo was The Princess and the Frog (2009) met de hand getekend, en ook de nieuwe versie van Winnie the Pooh, verwacht in de zomer van 2011, zal er niet al te gelikt uitzien.

'Elke film heeft zijn eigen toon en klank,' zegt Lasseter. 'Computers en tekenprogramma's zijn geweldig, maar niet zaligmakend. De techniek is altijd ondergeschikt aan het eindresultaat. Als waterverf of handwerk beter past bij de stijl die we zoeken, kiezen we voor waterverf of handwerk. Zo simpel werkt het. De regisseurs zijn de baas. Niet de computers.'