When the War Ends/The Wind that Shakes the Barley
Credits
-
Regie, 2006Ken LoachThijs SchreuderLandIerlandtaalEngelsduur180 min.
Op welk punt slaat idealisme om in radicalisme? En als dat radicalisme wortel geschoten heeft, hoe komen wij er dan weer vanaf? In een avondvullend programma met lezingen en films gaan wij op zoek naar de oorsprong en verwerking van radicaal idealisme.
De avond opent met de documentaire When the War Ends van Thijs Schreuder. De film toont het leven van oud-IRA strijder Robert McClenaghan na de onafhankelijkheidsstrijd in Noord-Ierland. Op 17 jarige leeftijd sloot McClenaghan zich aan bij de IRA, een terroristische organisatie in Belfast. Hij pleegde aanslagen en was bereidt zijn eigen leven te geven voor een onafhankelijk Ierland. Maar hij overleefde de strijd? Na afloop van de documentaire bespreken wij de verwerking van idealen en radicalisme. Als de strijd gestreden is en de winnaar op het schild gehesen, waar moeten de strijders dan met hun radicale denkbeelden heen? Hoe vaak is het idealisme een probleem in de verwerking van oorlogstrauma's?
Na de film een lezing van socioloog Jacquelien van Stekelenburg waarin de vraag centraal staat of je in een gepolariseerde context partijloos kunt zijn. Is het in een conflictsituatie mogelijk geen positie te kiezen? Van Stekelenburg zal met haar presentatie inzicht geven in het radicaliseringsproces.
De avond sluit af met The Wind that Shakes the Barley. Regisseur Ken Loach verfilmde de strijd van de Ieren tegen de Engelsen in de jaren 20 van de vorige eeuw. Zij aan zij streden arbeiders tegen de overheersers uit het buurland. Na een overwinning van de Ieren was de strijd echter niet gestreden en kwam zij tegenover elkaar te staan.
Ken Loach
Ken Loach (1936) is de zoon van een machinebankwerker. Hij studeerde rechten aan de Universiteit van Oxford, was acteur bij een rondtrekkende theatergroep en debuteerde in 1967 met de speelfilm Poor Cow, over het grimmige leven van de echtgenote van een bajesklant. In de jaren daarvoor baarde hij opzien als regisseur van sociaalrealistische docudrama's en de populaire politieserie Z-Cars voor de BBC. Na het succes van Kes – de film werd verkozen tot de beste Engelse film van 1970 – werkte Loach weer lange tijd voornamelijk voor de televisie. Met films als The Gamekeeper (1978), Looks and Smiles (1982) en Fatherland (1986) leverde hij – soms grimmig – commentaar op het Engeland van Margaret Thatcher.
Vanaf de jaren negentig hanteerde Loach een wat breder palet; het sociaal engagement bleef, evenals de naturalistische vertelstijl, maar de boodschap werd subtieler, zachter en met meer humor gebracht. Riff-Raff (1991, over de romance tussen een bouwvakker en een werkloze popzangeres), Raining Stones (1993), Land and Freedom (1995, over de Spaanse burgeroorlog) werden onderscheiden met diverse prestigieuze festivalprijzen, waaronder de Speciale Juryprijs van het Cannes-filmfestival (Raining Stones) en de Felix Award voor beste Europese film (Riff-Raff).
Later trad Loach op de voorgrond met producties die de belangstelling trokken van het grote publiek zoals het 'working class'-relatiedrama My Name is Joe (1998, Gouden Palmnominatie, prijs voor beste acteur van het Cannes-filmfestival), César-winnaar Ae Fond Kiss... (2004, over de relatie tussen een jonge Aziatische man en een blanke vrouw in Glasgow), de historische vertelling The Wind that Shakes the Barley over Ierlands onafhankelijkheidsstreven (2006, Gouden Palm-winnaar) en het politiek kritische Route Irish (2010), waarin een voormalige huursoldaat onderzoek doet naar de dood van zijn vriend in Irak (Gouden Palmnominatie Cannes-filmfestival).