Le Havre
Credits
-
RegieAki Kaurismäki, 2011metAndré WilmsJean-Pierre DarroussinKati OutinenLandFinlandFrankrijktaalFransduur103 min.
Marcel Marx heeft zijn oude schrijversleven vaarwel gezegd en probeert een min-of-meer huiselijk bestaan op te bouwen in Le Havre. Als schoenpoetser is het leven geen vetpot, maar zijn vrouw Arletty zorgt goed voor hem. Marcel is tevreden met het leven, hij heeft zijn favoriete kroeg, zijn werk en zijn geliefde, tot het lot hem in contact brengt met een minderjarige Afrikaanse vluchteling.
Terwijl Arletty ernstig ziek wordt, ontfermt Marcel zich over de jongen. Hij moet zijn optimistische levensvisie inzetten om de muur van menselijke onverschilligheid omver te werpen. Daarbij kan hij een beroep doen op de rotsvaste solidariteit van de mensen uit de buurt. Het net van de politie lijkt zich om de vluchteling te sluiten, maar Marcel laat zich niet zo makkelijk buiten spel zetten.
Aki Kaurismäki
Voordat de in Orimattila, Finland geboren Aki Kaurismäki (1957) uitgroeide tot de belangrijkste filmmaker van zijn thuisland, was hij postbode en afwasser in Helsinki, student Media Studies, filmrecensent en assistent van zijn al regisserende broer Mika Kaurismäki. Samen met Mika richtte hij filmstudio Villealfa op, waarmee de broers sinds de jaren 80 verantwoordelijk zijn voor een vijfde van de totale Finse filmproductie.
Kaurismäki maakte zijn regiedebuut in 1983 met Rikos ja rangaistus, een eigentijdse versie van Dostojevki's Schuld en boete. Sindsdien regisseerde hij zo'n vijftien speelfilms, waaronder één in Groot-Brittannië (I Hired a Contract Killer) en enkele in Frankrijk (La vie bohème, Le Havre). Met The Man Without a Past (2002) boekte Kaurismäki zijn grootste successen. De film won drie prijzen in Cannes (waaronder de Grote Juryprijs) en werd genomineerd voor een Oscar voor beste buitenlandse film. Kaurismäki zou de Oscaruitreiking echter boycotten, omdat hij geen zin had een feestje te vieren in het land dat op dat moment in oorlog was met Afghanistan en Irak.
Vanwege zijn droog-laconieke gevoel voor humor wordt Aki Kaurismäki wel eens vergeleken met Jim Jarmusch. Maar waar Jarmusch' verhalen meestal gevat zijn in een licht surrealistische setting, kenmerken Kaurismäki's films zich door een sterke band met de realiteit.
Kaurismäki's Franse sprookje
Zoals de titel doet vermoeden, verruilde de Finse regisseur het decor van zijn geliefde Helsinki voor het Franse Le Havre. Daar ontmoeten we Marcel Marx en zijn vrouw Arletty. Hun rustige wereldje, waarin Marcel zich overdag dienstbaar opstelt als schoenpoetser en ' avonds laat verwennen door Arletty's liefdevolle verzorging, wordt plotseling opgeschud. Arletty wordt ziek, waardoor Marcel voor zichzelf moet gaan zorgen en Marcel gaat zich bekommeren om de tienjarige illegale immigrant Idrissa (Blondin Miguel), die aan het begin van de film met een groep lotgenoten in een container wordt gevonden.
De invloed van die locatiewissel lijkt op wat er met het werk van Woody Allen gebeurde toen hij uit New York vertrok: Kaurismäki's persoonlijke stijl verdwijnt er niet door, maar wordt juist aangescherpt. Alles is present: de spaarzame dialogen en droogkomische acteerstijl; de decors die ondanks veel felgekleurde details grauwgrijs ogen; invloeden van de Amerikaanse film in de beelden en rock & roll op de soundtrack; en een tegelijkertijd nostalgische, humanistische en hardvochtige blik op de arbeidersklasse.
Zoals gezegd: Le Havre gaat over de immigratieproblematiek. In de eerste plaats door het verhaal van Idrissa, die op de hielen wordt gezeten door inspecteur Monet (Jean-Pierre Darroussin) en door Marcel en zijn buurtgenoten zonder aarzelen wordt geholpen. Die sprookjesachtige blik op hoe we als maatschappij om zouden kunnen — moeten? — gaan met immigranten, wordt afgezet tegen de harde realiteit die in echte nieuwsbeelden op tv-schermen in de achtergrond te zien is: rellen in opvangcentra voor immigranten. Zo bezien is Le Havre een modern sprookje: er is eens, in een land hier niet zo ver vandaan...