Katalin Varga
Credits
-
LandRoemeniëHongarijeGroot-BrittanniëtaalRoemeens, Hongaarsduur82 min.
De debuutfilm van de Britse filmmaker Peter Strickland is een donker sprookje over een vrouw die zich teweer stelt tegen haar onderdrukkers. In een boerendorp in de achtergebleven regio Transsylvanië wordt Katalin Varga door haar man het huis uitgezet, wanneer hij hoort dat hij niet de biologische vader van hun 11-jarige zoon is. Katalin neemt haar zoon mee en vertrekt met paard en wagen om zich te wreken op degenen die haar leven ruïneerden. Tijdens het uitvoeren van deze missie wordt langzaam duidelijk wat er in het verleden is gebeurd.
De opvallende, soms spookachtige soundtrack geeft een broeierige sfeer aan de beelden van de uitgestrekte, idyllische landschappen en sereen zwijgende gezichten. Televisie en mobiele telefoon lijken bijna buitenaards in de 19e-eeuws aandoende dorpjes waar Katalins paardenkar langstrekt. In deze contreien, waar ‘oog om oog, tand om tand’ nog steeds het heersende principe is, kan de wraaklust van Katalin niet zonder gevolgen blijven.
Katalin Varga ontving in Berlijn de Zilveren Beer voor het beste sound design en won onlangs de European Discovery of the Year Award van de European Film Academy.
Speelfilmdroom waargemaakt
Het kan nog steeds: op eigen kracht een succesvolle film maken. Peter Strickland stak de kleine erfenis van zijn oom niet in materiële zaken, maar in zijn speelfilmdroom. De 35-jarige regisseur, die bij de Engelse filmfondsen nooit een poot aan de grond kreeg en al een tijdje in Boedapest woonde, maakte met een kleine crew in het Hongaars sprekende deel van het Roemeense Transsylvanië zijn droom waar. Hij draaide er in zeventien dagen zijn speelfilmdebuut Katalin Varga. Maar toen was de erfenis van 25.000 pond op, zodat er geen geld was voor de montage.
Acht maanden lagen de opnamen in een kast, voordat de wanhopige Strickland twee Roemeense coproducenten bereid vond wat geld in de film te steken. Daarna begon de zegetocht: Katalin Varga werd geselecteerd voor het filmfestival in Berlijn en won de prijs voor beste sounddesign. Vorige maand werd de film bij de Europese Film Awards uitgeroepen tot ‘ontdekking van het jaar’.
Katalin Varga draait om de plattelandsvrouw Katalin Varga (Hilda Péter), die door haar man wordt verstoten als hij erachter komt dat hun tienjarige zoontje niet van hem is, maar het resultaat van een verkrachting. Met paard en wagen rijdt de gekwetste, vernederde vrouw met haar zoontje het dorp uit op zoek naar de verkrachter, en zijn bij de verkrachting aanwezige vriend, op wie ze zich alsnog wil wreken. Als ze na een tocht door overweldigende landschappen de verkrachter (Tibor Pálffy) vindt, treft ze geen bruut aan, maar een met een lieftallige vrouw getrouwde zachtaardige man, die spijt heeft van zijn misdaad. Wat te doen?
Katalin Varga is een combinatie van wraakfilm en noodlotsdrama. Het drama speelt zich af in een ruig plattelandsmilieu waarin mensen zich laten leiden door rauwe emoties, wat tot een keten van geweld leidt. Strickland heeft duidelijk niet gestreefd naar realisme, maar naar een soort tijdloosheid, die doet denken aan het werk van de Hongaarse filmmakers Béla Tarr (Satanstango) en Kornél Mundruczó (Delta). Het is de enige zwakte van de film: Strickland mist nog te veel een eigen stem.