The Hurt Locker
- Info
- Lees recensie
Credits
-
LandVerenigde StatentaalEngelsduur131 min.
The Hurt Locker is een vreemd fenomeen. De film flopte in de VS, waar het filmpubliek niet zat te wachten op 'nog een Irakfilm'. Gezien de kwaliteit van de voorgangers niet eens zo’n vreemde gedachte. The Hurt Locker gaat echter niet zozeer over Irak, maar over de essentie van oorlog zelf. Politieke nuances worden volledig achterwege gelaten en geven de ruimte voor een pure thriller. Een adrenalineshot recht in de oogkassen van het publiek, van begin tot eind.
De film begint met een quote van New York Times oorlogscorrespondent Chris Hedges: “The rush of battle is a potent and often lethal addiction, for war is a drug.” De quote heeft betrekking op Sgt. William James (Jeremy Renner), de explosievenexpert van een Explosive Ordnance Disposal Unit (EOD). James vervangt zijn omzichtige voorganger, nadat deze omkwam bij een bermbom. Het EOD-team heeft de zenuwslopende taak de straten vrij te houden van geïmproviseerde bommen, verstopt in auto’s, langs de weg en soms zelfs in lijken. Elke handeling kan de laatste zijn en de film heeft dan ook een verstikkende spanning die onophoudelijk aanwezig is. Maar James lijkt voor deze spanning te leven. Hij neemt grote risico’s en slaat protocol in de wind, tot begrijpelijk ongenoegen van zijn teamgenoten. Toch sleepte de ervaren James zijn team door de missies heen, soms puur op karakter.
Regisseuse Kathryn Bigalow zit constant dicht op de actie, gefilmd met veelal hand-held camera’s en snelle montage, wat de film veelal het uiterlijk en de ervaring van een documentaire geeft. Cinematograaf Barry Ackroyd, die bij Paul Greengrass’ United 93 al claustrofobisch, maar eveneens actie georienteerd camerawork afleverde, houdt de spanning van The Hurt Locker op het hoogste niveau.
Waar de multiplexbioscoop de afgelopen tijd geregeerd werd door 3-D testosteronsmurfen, geeft The Hurt Locker de kijker de mogelijkheid een wereld te bezoeken die voor velen van ons nog verder lijkt dan computer geanimeerde planeten in een ver zonnenstelsel: de frontlinie van een oorlog zonder winnaars, waar de beslissing tussen zelfbehoud en de verslaving aan de adrenaline van de oorlogssituatie de beslommeringen van het allerdaagse leven tot een futiliteit reduceert. Want probeer na The Hurt Locker nog maar het nut in te zien van een eindeloze keuze uit cornflakes.
Zes Oscars
Tijdens de laatste Oscaruitreiking won The Hurt Locker maar liefst zes Oscars, voor de categorieën 'Beste film', 'Regie', 'Montage', 'Geluidsmontage', 'Geluidsmixage' en 'Origineel scenario'. Zie voor meer info de Oscaruitslag-blog.
Vijf-sterren-actietragedie
Het scenario werd op Bigelows verzoek geschreven door Mark Boal, een Amerikaanse reporter die in 2004 twee weken met een bommenploeg in Bagdad meeliep. Beiden raakten gefascineerd door de mannen die volgens Bigelow het gevaarlijkste werk ter wereld doen, en zagen een discrepantie tussen de dagelijkse praktijk in Bagdad en de berichtgeving elders. Bij dat laatste speelt niet alleen de omstreden status van de invasie een rol.
Uit strategische overwegingen laten de specialisten zich niet graag in de kaarten kijken, en de Amerikaanse krijgsmacht is er evenmin bij gebaat potentiële recruten met de hachelijkste taak in de oorlogsvoering te confronteren. The Hurt Locker kwam zonder medewerking of bemoeienis van het Pentagon en de Hollywoodstudio’s tot stand. Bigelow en Boal produceerden en financierden de in Jordanië opgenomen film zelf. Ze opereerden in volledige vrijheid.
Het verklaart waarom hun film anders is dan de meeste films die er over de oorlog gemaakt werden. The Hurt Locker is een film zonder een uitgesproken politieke stellingname, geschreven door een journalist die de aandacht op het werk van frontsoldaten wil richten, en geregisseerd door een filmmaakster met een fascinatie voor mensen die het gevaar opzoeken.
Bigelow vestigde haar reputatie twintig jaar geleden met Near Dark, Blue Steel en Point Break, waarin rusteloze personages in roekeloos gedrag hun draai vinden.
De film opent met een citaat van oorlogscorrespondent Chris Hedges: ‘De roes van de strijd is een krachtige en vaak dodelijke verslaving, want oorlog is een drug.’ De door Jeremy Renner uitstekend vertolkte explosievenspecialist William James betreedt het strijdtoneel als een roekeloze solist, die door zijn teamgenoten gewantrouwd wordt en door de legertop opgehemeld. De openingswoorden maken hem tot een adrenalinejunk, en dankzij Bigelow's expertise als actiefilmer delen we in zijn roes, spanning en kicks. Het helpt daarbij dat een bomontmantelaar zijn werk niet doet om te doden, maar om te voorkomen dat er doden vallen.
Met behulp van een voortreffelijke cameravoering en montage, en een rolverdeling waarin bekende acteurs slechts zijdelings figureren, schroeft de maakster de spanning behendig op. Terloops schetst ze een scherp beeld van een onmogelijke missie, want zelden gaapte er zo'n diepe kloof tussen Jan Soldaat en de bevolking op het slagveld en aan het thuisfront. Van de schokkende opening tot aan het wrange slot grijpt Bigelow de kijker bij de keel, waarna we ons mogen afvragen wat er terecht moet komen van de jongens die er middenin stonden. The Hurt Locker is een meesterlijke actiefilm, en een hartverscheurende tragedie.
*****