Garbo: The Man Who Saved the World

Het verhaal over hoe Juan Garcia als amateurspion in de Tweede Wereldoorlog de Duitsers een arsenaal aan onzin wijsmaakte door simpelweg klassieke spionagefilms te imiteren, en daarmee de landing in Normandië een succes maakte. Met lezing van NIOD-researcher David Barnauw.

De meest besproken historische gebeurtenis moet wel de Tweede Wereldoorlog zijn. Zelfs de minst geinteresseerden kunnen uitleggen wat er plaatsvond in grote lijnen en hoe de nazis hun grip op Europa verloren. Maar het onwaarschijnlijke verhaal van Juan Pujol Garcia, codenaam Garbo blijft een obscuur hoofdstuk in het relaas van WOII. Allerminst terecht, aangezien deze onopvallende man verantwoordelijk was voor de voorbereiding van de grootste militaire onderneming die de wereld ooit gezien heeft: codename Overlord.

Garcia was een dandy, geboren in 1918 te Barcelona als de zoon van een bureaucraat. Niet bepaald een moedig man, vluchtte Garcia voor de burgeroorlog die zijn land verscheurde in de jaren '30. In Lissabon maakt Garcia de opkomst van de Nazi's mee en besluit zijn diensten als spion aan te bieden aan de Britten. Aangezien hij absoluut geen ervaring, contacten of informatie had, wordt hem de deur gewezen. Garcia liep linea recta naar de Duitsers om daar zijn fictieve diensten aan te bieden, en met succes: de Duitsers geloofden zijn verhaal. Toen de Geallieerden merkten dat de Duitse vloot een grote versterking aan het opbouwen was, omdat zij een Engelse aanval verwachtten aan de Franse zuidkust, werd deze valse informatie teruggeleid naar Garcia. Onmiddelijk lijfden de Britten Garcia in en gebruikten zijn goede contacten met de Nazi's voor het voorbereiden van D-Day.

Het ongelofelijke verhaal van een man die door pure bluf en een acteren (vandaar zijn codenaam) de bevrijding van een continent mogelijk maakte, wordt in deze documentaire voor het eerst vertelt. Met behulp van archiefbeelden en een collage van oude spionnenfilms wordt het onwaarschijnlijke verhaal van een dubbelspion geschetst die als enige zich de ontvanger mag noemen van zowel het ijzeren kruis voor moed van de Duitsers, als de hoogste Britse onderscheiding, voor zijn aandeel in de oorlog.

IDFA in Kriterion is en serie van speciale vertoningen uit het IDFA archief met na afloop een gastspreker die dieper op het onderwerp zal ingaan. Deze keer zal David Barnauw, researcher bij het NIOD, een korte lezing geven en eventuele vragen beantwoorden.