E*Cinema: Medical Experimental

Een onderzoek naar de visuele technologieën in chirurgie en in de cinema, en naar de belofte en gevaren van de geneeskunde zoals die verbeeld zijn in de film. Gepresenteerd door de Rietveld Academie en de afdeling Media Studies van de Universiteit van Amsterdam.

Gezondheid, ziekte en het menselijk lichaam. Het programma van vanavond biedt een artistieke interpretatie van archiefmateriaal die de relatie weergeeft tussen maatschappij en geneeskunde. Op zowel feitelijke als fictieve wijze tonen we patiënten als performers, verhaalvertellers, kunstwerken en onderwerpen van voyeurisme. Door het creëren van nieuw en het hergebruiken van oud materiaal bevragen we de stabiliteit van waarheden in medische film: we reconstrueren wat al is geconstrueerd.

Het operatiemes dat in het lichaam snijdt reflecteert het snijden van de filmmaker in bewegend beeld. Films die ooit zijn geproduceerd om het menselijk lichaam te onderwerpen aan het institutionele kader van Westerse geneeskunde, ter lering en om medische kennis over te dragen, verschijnen nu in de bredere context van verhaalvertellen, kunst, waarheid en trucage. Geen andere artistieke activiteit weerspiegelt zo waarheidsgetrouw Dr. Frankenstein’s obsessie met het creëren van nieuw leven uit vormen die in eerste instantie slechts tijdelijk zouden hebben bestaan. Voor het niet-menselijke oog van de camera – het gereedschap van zowel chirurgen, magiërs, soldaten, wetenschappers als kunstenaars – kunnen grenzen vervagen. Filmen is een experiment op zich en montage is de bijbehorende operatie. De films eisen een herbeoordeling van de dokter/patiënt relatie en vragen om een herdefiniëring van de logica van het menselijk lichaam. De volgende keer dat u zich in een wachtkamer bevindt, bladerend door een oud tijdschrift, herinnert u zich misschien de beelden die u vanavond te zien krijgt. Na de filmvertoning nodigen we u uit om in gesprek te gaan met de artiesten.

Films

Het kijken bekeken (Observation Observed) ~ 10:00 Jessica Tucker, Chung-Han Chiang, Silvia Martes, Hannah Pollak
Medisch onderzoek meet het welzijn van de mens aan de hand van vooraf bepaalde standaarden en verwachtingen. Op deze manier omvat de positie van de onderzoeker en de onderzochte automatisch een besef van het eigen lichaam als object. In deze gemengde media-uitvoering worden de voorwaarden van deze objectificatie poëtisch verkend.

De natuur (The Nature) ~ 3:00 Alina Ozerova
De natuur bezien aan de hand van beeld- en geluidssporen van lichaam en materiaal biedt toegang tot een onbekende subjectiviteit, een bijzondere staat van zijn die kan worden bereikt door het uitwissen van grenzen tussen het menselijke en het niet-menselijke en het tenietdoen van onterende condities zoals medeleven, pijngevoeligheid en de eigenschap om onderscheid te maken tussen het zelf en de Ander.

Een perfecte kwarktaart (A Perfect Cheesecake) ~ 2:17 Milena Naef
De mens streeft continu naar perfectie. Iedereen heeft wel ideeën over hoe de perfecte mens eruit zou zien. Deze film speelt met het begrip genetica, de menselijke vorm als een ingewikkelde en willekeurige creatie en de mogelijkheid om deze creatie wetenschappelijk te manipuleren. Met de snelle ontwikkelingen op gebieden zoals stamcelonderzoek dient de ethische vraag zich aan wat we voortaan zullen verstaan onder perfectie.

Skammdegisþunglyndi (Seizoensdepressie/Seasonal Depression) ~ 5:00 Smári Rúnar Róbertsson
Deze studie naar verschillende aspecten van seizoensdepressie maakt gebruik van expressieve film technieken en beschouwt tegelijkertijd het onderwerp op een objectieve manier in relatie tot medische verslaglegging.

Semiotiek van het in-leven-zijn (Semiotics of Aliveness) ~ 03:40 Alina Ozerova
In de hiërarchie van het leven is het robots niet gegund bloedig geboren te worden. Door gebruik te maken van gevonden filmmateriaal (found footage) en haar eigen werk verwelkomt de kunstenaar ons in een poëtische wereld van mensenhuid en robotbedrading, verbonden door de scheiding die tussen hen bestaat.

De farmacologische praktijk van Dr. Vanapuneberg (The Pharmacological Practice of Dr. Vanapuneberg) ~ 5:00 Yvette Granata, Renato Osoy Menard
De filmmakers verzamelen oude Nederlandse etnografische films van de “Kannibaleneilanden” en andere plaatsen in de zuidelijke Stille Oceaan en verknippen, herfocussen, zoomen en reconstrueren dit materiaal tot een nieuw verhaal. Door gebruik te maken van de oude montage- en verhaaltechnieken, die werden toegepast door de oorspronkelijke filmmakers, creëert de film een narratief en zoekt tegelijk naar verborgen plooien in historische narratieven.

Tussen deze papieren bladzijden (Between These Paper Sheets) ~ 5:00 Hannah Carpenter, Elena Taylor, Christien Bax
Gebruikmakend van beeldende en tekstuele technieken bundelen twee kunstenaars hun krachten om een verhaal te creëren dat archiefmateriaal herinterpreteert en herpositioneert. Verhaal, beeld, cliché, liefde.

Pas de deux ~ 5:00 Baha Görkem Yalim
Een vooraf opgenomen uitvoering geïnspireerd op symptomen van het shell shock syndroom bij soldaten die vochten in de Eerste Wereldoorlog. Het werk onderzoekt de verhoudingen tussen zowel het natuurlijke/onnatuurlijke als tussen beweging/stilte en toont een experiment met stille film en vooraf opgenomen uitvoering.

190 E voor euforie (190 E of Euphoria) ~ 10:00 Nil Baskar, Sophia Satchell-Baeza, Travis Werlen
Een filmische deconstructie van historische culturele en cinematografische voorstellingen die gerelateerd zijn aan geneeskundige activiteiten, hallucinaties en de logica van het lichaam. Door archiefmateriaal te combineren met vloeiende lichtprojecties door de Lichtshow Sphinx verkent de film hoe cinema en verschillende andere visuele apparatuur historisch zijn gebruikt om alternatieve toestanden van waarneming op te roepen.

Deelnemers

Nil Baskar, Christien Bax, Hannah Carpenter, Chun-Han Chiang, Yvette Granata, Yuliya Gulyan, Krista Jamieson, Bogna Konior, Light Show Sphinx (Piet Koster en Sjaco Karmelk), Silvia Martes, Milena Naef, Eoin O'Donohoe, Renato Osoy Menard, Alina Ozerova, Alex Peringer, Hannah Polak, Smári Rúnar Róbertsson, Sophia Satchell-Baeza, Elena Taylor, Jessica Tucker, Travis Werlen, en Baha Görkem Yalim.

Een eervolle vermelding verdienen Margriet Kruyver, Mariken Overdijk en Albert Wulffers (Rietveld Academie) en Manon Parry (UvA). We zijn dankbaar voor de bijdrage van het EYE Film Instituut Nederland en Anna Abrahams, Anna Dabrowska, Jata Haan, Simona Monizza, en Rommy Albers.