The Curious Case of Benjamin Button

Met dertien Oscarnominaties maakt The Curious Case of Benjamin Button een goede kans om over een maand in de prijzen te vallen. Verrassend is dat niet: scenarioschrijver Eric Roth leverde eerder de blauwdruk van het door Robert Zemeckis geregisseerde Forrest Gump (1994), dat ook dertien nominaties kreeg en met zes Oscars bekroond werd. Beide films zijn sterk met elkaar verwant, want ze tonen een halve eeuw Amerikaanse geschiedenis door de ogen van een held met een handicap, en doen daarbij een beroep op de traanklieren.

Met dat laatste slaat regisseur David Fincher een nieuwe weg in. Met zijn doorbraakfilm Se7en, de romanverfilming Fight club en het recente Zodiac vestigde de filmmaker een uitstekende reputatie als grossier in wanhoop en woede, waarbij de duistere en drukkende sfeer aan indrukwekkend technisch vernuft werd gekoppeld. Net als bij Forrest Gump trekt Hollywood ook nu alle moderne trucagetechnieken uit de kast om de kijker met overdonderende beelden plat te walsen.

Het zeer losjes op een kort verhaal van F. Scott Fitzgerald gebaseerde Benjamin Button toont de levensloop van een jongen die als stokoude man geboren wordt en met het klimmen der jaren een steeds jonger lichaam krijgt. De film is opgebouwd als een raamvertelling, waarin de vrouw op wie de held verliefd wordt vanaf haar sterfbed op diens leven terugblik. Roth en Fincher verheffen ouderdom en sterfelijkheid tot centrale thema’s. In de kleine drie uur die ze voor hun kroniek uittrekken, verliezen ze zich echter volledig in historische terzijdes, anekdotische bijzaken en malle avonturen.

Erg bezwaarlijk is dat niet altijd, want aan curieus en amusant spektakel is geen gebrek. De voornaamste attractie is natuurlijk de held zelf, in wie we bijna de hele film Brad Pitt herkennen – hoe verwrongen en bizar diens voorkomen ook is. De jongen wordt als monsterbaby anno 1918 in New Orleans te vondeling gelegd, groeit er op in een bejaardenhuis en zwerft als zeeman de halve wereld rond, voordat de liefde een beslag krijgt en hij door een regressief lichaam voor lastige keuzes wordt gesteld. De film werkt goed zolang de kijker in de verwonderde blik van Button kan delen: met het gloedvol uitgestalde rariteitenkabinet wordt de belofte van de titel zeker ingelost.

Roth en Fincher blijken echter niet aan elkaar gewaagd wanneer ze hun publiek willen ontroeren. Waar Zemeckis in Forrest Gump voortdurend alle registers opentrok, lijkt Fincher zich daarbij zo ongemakkelijk te voelen dat hij sentimentele momenten steeds afkapt om maar weer naar dat sterfbed terug te keren. Daarop zien we Cate Blanchett onder een grotesk dikke laag grimeursrubber met platitudes stoeien, terwijl de weerberichten op de ziekenhuistelevisie tot vervelens toe de komst van orkaan Katrina aankondigen.

Hoe oprecht het medeleven met de slachtoffers van de ramp ook mag zijn, als steunbetuiging maakt de film een hoogst curieuze indruk.