Carnage

  • Info
  • Lees recensie
  • Over de regisseur

Een ontmoeting tussen twee echtparen loopt volledig uit de hand in deze nieuwe film van Roman Polanski.

Credits

  • Regie
    Roman Polanski
    , 2011
    met
    Jodie Foster
    Kate Winslet
    Christoph Waltz
    John C. Reilly
    Land
    Frankrijk
    Duitsland
    Polen
    taal
    Engels
    duur
    79 min.

Twee jongens van 11 jaar krijgen ruzie. Hun ouders komen bij elkaar om de zaak bij te leggen. Maar hoe beschaafd zijn zij eigenlijk zelf? De schone schijn aan de oppervlakte vervliegt al snel. Verhitte discussies, prijsgegeven geheimen, ongepast gedrag en hilarische voorvallen zijn het gevolg. Wie steunt wie? En wat is er nu eigenlijk gebeurd?

De vier hoofdrollen worden gespeeld door Jodie Foster, Kate Winslet, Christoph Waltz en John C. Reilly.

Roman Polanski

Roman Polanski werd in 1933 geboren in Parijs. Drie jaar later verhuisden zijn ouders terug naar hun geboorteland Polen. Toen Polen door Nazi-Duitsland werd bezet, kwamen Polanski's ouders, beiden Joods, in het concentratiekamp terecht. Zelf wist Polanski aan arrestatie te ontsnappen. Hij overleefde door rond te zwerven in bossen en op het platteland. Na het einde van de oorlog werd hij herenigd met zijn vader. Zijn moeder was in Auschwitz omgekomen.

Hoewel zijn vader hem op de technische school inschreef, had Polanski zijn zinnen gezet op een carrière in de film. Met zijn speelfilmdebuut Mes in het water (1962) werd hij gelijk genomineerd voor de Oscar voor beste buitenlandse film. Na het succes van zijn Britse films Repulsion (1965) en Cul-de-sac (1966) maakte hij met Rosemary's Baby (1968) zijn eerste Hollywoodfilm. De legendarische psychologische thriller betekende zijn definitieve doorbraak als filmmaker.

Niets leek Polanski te kunnen stoppen, maar in 1969 sloeg het noodlot toe. Zijn vrouw Sharon Tate, acht maanden zwanger, werd samen met vier anderen vermoord door leden van de sekte van Charles Manson. Polanski raakte in een depressie. Met Chinatown (1974) vierde hij zijn grote comeback, maar die was van korte duur. In 1977 werd Polanski's werk opnieuw overschaduwd door privé-problemen. Hij werd gearresteerd op verdenking van de verkrachting van een dertienjarig meisje en vluchtte naar Frankrijk. 

In de jaren die volgden wisselde Polanski successen als Tess (1979) en Frantic (1988) af met flops en kleine films. The Pianist (2002), waarin Polanski zijn eigen ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog verwerkte, bevestigde definitief Polanski's status als een van de grootste Europese regisseurs. Met die film won hij een Oscar voor beste regie. In zijn afwezigheid - de Amerikaanse justitie jaagt nog altijd op Polanski - beloonde de Hollywoodgemeenschap hem met een staande ovatie.

Carnage

Het Kammerspiel: het blijft een van de lastigste filmgenres. Zo niet voor Roman Polanski. Het wankele bootje in Mes in het water (1962), de behekste huizen in Repulsion (1965) en Rosemary's Baby (1968), het gebombardeerde getto in The Pianist (2002): hij is altijd op zijn best geweest in de kleine ruimte. Ook in de New Yorkse huurflat waar Carnage zich afspeelt, weet Polanski weer een uiterst morbide, ongemakkelijke, claustrofobische sfeer te creëren. Er valt onmogelijk te ontsnappen aan de hoog oplopende spanningen tussen twee bekvechtende echtparen, die een gewelddadig incidentje tussen hun zoons hemelsbreed uitmeten.

Het verbale vuurwerk had scherper en geladener gekund, maar de acteurs zijn voortreffelijk gecast. Met een curieuze dubbele bodem: ze sturen karaktertypetjes waarvoor ze geknipt zijn zo over-the-top dat ze deze binnenstebuiten keren. Jodie Foster: de hysterisch schreeuwende jankmoeder, vermomd als het eeuwige slachtoffer. Haar echtgenoot John C. Reilly: de enorme driftkop, die het imago van lobbige allemansvriend probeert op te houden. Kate Winslet: naar buiten toe een ijskonijn, maar van binnen veel sensitiever dan ze ooit zou toegeven. Haar echtgenoot Christoph Waltz: de hondsluwe sadist, door wiens achteloze desinteresse je uiteindelijk ook heen prikt.

Bloedfanatiek
In een koele, neutrale cameravoering ontmaskeren ze elkaar één voor één. Wat begint met (gespeelde) beleefdheid, wederzijdse tolerantie en verzoeningsgezindheid, krijgt al snel grove en asociale trekjes. Vooral Waltz en Foster komen lijnrecht tegenover elkaar te staan: de onafgebroken bellende advocaat is niet anders gewend dan te reageren vanuit zijn onderbuik, maar de schrijfster van een boek over de humane catastrofe in Darfur houdt haar respect voor de mensenrechten lange tijd hoog in het vaandel. Tot ook zij bloedfanatiek in het geweer komt voor haar eigen vlees en bloed.

Carnage geeft een treffende illustratie van wat er gebeurt als we dat flinterdunne laagje beschaving van ons af gooien. Polanski, die geen moment partij kiest, benadert dit gegeven met sardonisch plezier. Ik betrapte mezelf erop te hopen op het onvermijdelijke: dat het ook steeds harder en feller over de schreef gaat. Zo speelt de film in op een vorm van leedvermaak, maar evengoed op een stiekem verlangen de grens van het sociaal toelaatbare wat vaker te overtreden.

Reacties

afbeelding van Pieter Mol

Ik vond met name het door Jodie Foster gespeelde karakter niet overtuigend uit de verf komen, maar verder zijn de door Polanski geënsceneerde situaties zo sterk in elkaar gezet, dat je plaatsvervangende schaamte ervaart voor het gedrag van de hoofdpersonen. Ook complimenten voor de manier waarop Polanski wendingen in de relaties tussen de personages tot stand brengt en zich daarmee meester toont van het inzicht in sociale interacties.

*** SPOILER WARNING ***
Overigens vind ik dat de recensie van Niels Bakker hierboven meer over hemzelf zegt dan over de film: geen enkel moment heb ik leedvermaak gevoeld, sterker nog, ik vond dat de karakters gaandeweg de film breekbaarder werden. En als Bakker over het personage van Foster zegt "Tot ook zij bloedfanatiek in het geweer komt voor haar eigen vlees en bloed.", vind ik dat hij het dus niet begrepen heeft, zij komt namelijk op voor haar eigen narcistisch-compulsieve behoefte aan erkenning. Het conflict tussen hun kinderen is slechts een draaggolf voor, maar niet de essentie van de conflicten tussen de vier hoofdpersonen.

afbeelding van Gonzalo Fernández

Op zich wel weer een sterke tekst van Yasmina Reza. Maar dit is een toneelstuk en op een of andere manier werkt het niet op film. Ik sluit me trouwens aan bij de mening hierboven over Jodie Foster. Matige film van Polanski.